๕. อังโกลกเถราปทาน (๑๙๕)

|๑๙๗.๒๓| องฺโกลํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา มาลาวรสโมคตํ โอจินิตฺวาน ตํ ปุปฺผํ อคมํ พุทฺธสนฺติเก ฯ |๑๙๗.๒๔| สิทฺธตฺโถ ตมฺหิ สมเย ปฏิลีโน มหามุนิ มุหุตฺตํ ปฏิมาเนตฺวา คุหายํ ปุปฺผโมกิรึ ฯ |๑๙๗.๒๕| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผํ อภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๑๙๗.๒๖| ฉตฺตึสมฺหิ อิโต กปฺเป อาเสโก เทวคชฺชิโต สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๑๙๗.๒๗| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา องฺโกลโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ องฺโกลกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราเห็นต้นปรู มีดอกบานสะพรั่ง ดอกสวยงามเป็นพวงๆ จึงได้เก็บดอกไม้ นั้นไปในสำนักพระพุทธเจ้า สมัยนั้น พระมหามุนีพระนามว่าสิทธัตถะ ทรงหลีกเร้นอยู่ในที่ลับ เราจึงบูชาเครื่องบูชาแล้ว โปรยดอกไม้ลงในถ้ำ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราบูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชา นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๓๖ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่าเทวคัชชิตะ ทรงสมบูรณ์ ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราได้ทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอังโกลกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อังโกลกเถราปทาน. @ น่าจะแปล, โป. ม. ยุ. ว่ามีรัศมีเปล่งปลั่ง (สมฺปโภ)

ข้าพเจ้าเห็นต้นปรู มีดอกบานสะพรั่ง มีดอกสวยงามเป็นพวง จึงได้เก็บดอกไม้นั้นไปยังสำนักของพระพุทธเจ้า

สมัยนั้น พระมหามุนีพระนามว่าสิทธัตถะ ทรงหลีกเร้นอยู่ ข้าพเจ้าจึงรอคอยชั่วครู่หนึ่งแล้ว โปรยดอกไม้ลงในถ้ำ

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ในกัปที่ ๓๖ นับแต่ภัทรกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่งพระนามว่าเทวคัชชิตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอังโกลกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อังโกลกเถราปทานที่ ๕ จบ

เรื่องที่ ๕ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาอังโกลกเถราปทาน -----------------------------------------------------