๙. ติกัณฑิปุปผิยเถราปทาน (๑๙๙)

|๒๐๑.๔๗| สุมงฺคโลติ นาเมน สยมฺภู อปราชิโต ปวนา นิกฺขมิตฺวาน นครํ ปาวิสิ ชิโน ฯ |๒๐๑.๔๘| ปิณฺฑจารํ จริตฺวาน นิกฺขมฺม นครา มุนิ กตกิจฺโจว สมฺพุทฺโธ โส วสิ วนมนฺตเร ฯ |๒๐๑.๔๙| ติกณฺฑิปุปฺผํ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ปสนฺนจิตฺโต สุมโน สยมฺภุสฺส มเหสิโน ฯ |๒๐๑.๕๐| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๒๐๑.๕๑| ฉฬาสีติมฺหิโต กปฺเป อปเสลาสนามโก สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๐๑.๕๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติกณฺฑิปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ติกณฺฑิปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

พระสยัมภูชินเจ้า ผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้อะไรๆ มีพระนามว่าสุมังคละ เสด็จ ออกจากป่าใหญ่ เข้าสู่พระนคร พระสัมพุทธเจ้าผู้เป็นมุนีพระองค์นั้น เสด็จเที่ยวบิณฑบาตแล้วเสด็จออกจากนคร ทรงทำภัตกิจเสร็จแล้ว ประ ทับอยู่ในระหว่างป่า เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ถือดอกคล้า ๓ ดอก ไปบูชาแด่พระสยัมภูพุทธเจ้า ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่หลวง ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จัก ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๘๖ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้า จักรพรรดิ (พระองค์หนึ่ง) ทรงพระนามว่าอเปสละ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระติกัณฑิปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ติกัณฑิปุปผิยเถราปทาน.

พระผู้มีพระภาคผู้สยัมภูชินเจ้า ผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้ พระนามว่าสุมังคละ เสด็จออกจากป่าใหญ่ เข้าไปยังนคร

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เป็นมุนีพระองค์นั้น เสด็จเที่ยวบิณฑบาตแล้ว เสด็จออกจากนคร ทรงทำภัตกิจเสร็จ แล้วประทับอยู่ในราวป่า

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ได้ประคองดอกคล้า ๓ ดอก บูชาพระพุทธเจ้า ผู้เป็นสยัมภู ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ในกัปที่ ๘๖ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่าอปเสลา สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

อปทานของท่านพระเถระรูปที่ ๗, ๘, ๙ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.

แม้ในอปทานเรื่องที่ ๑๐ เรื่องสุดท้ายไม่มีความยากแล. จบอรรถกถาตมาลปุปผิยวรรคที่ ๒๐ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค ๖. กิสลยปูชกเถราปทาน (๑๙๖)