๘. อักกันตสัญญกเถราปทาน (๒๑๘)

|๒๒๐.๓๗| กุสาฏกํ คเหตฺวาน อุปชฺฌายสฺส ปารุเป มนฺตญฺจ อนุสิกฺขามิ คณฺฑเภทสฺส ปตฺติยา ฯ |๒๒๐.๓๘| อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ อุสภํ ปวรํ อคฺคํ ติสฺสํ พุทฺธํ คชุตฺตมํ ฯ |๒๒๐.๓๙| กุสาฏกํ ปตฺถริตํ อกฺกมนฺตํ นรุตฺตมํ สมุคฺคตํ มหาวีรํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ฯ |๒๒๐.๔๐| ทิสฺวา ตํ โลกปชฺโชตํ วิมลํ จนฺทสนฺนิภํ อวนฺทึ สตฺถุโน ปาเท วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ |๒๒๐.๔๑| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ อทาสึ กุสาฏกํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ กุสาฏกสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๒๐.๔๒| สตฺตตึเส อิโต กปฺเป เอโก อาสึ ชนาธิโป สุนนฺโท นาม นาเมน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๒๐.๔๓| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อกฺกนฺตสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อกฺกนฺตสญฺญกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราถือผ้าสาฎกผืนน้อย ในผ้าห่มของท่านอุปัชฌาย์ พร่ำศึกษามนต์อยู่ เพื่อ บรรลุถึงประเภทวิชาลูกศร ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลี สมควรรับ เครื่องบูชา ผู้องอาจ ประเสริฐ เลิศ พระนามว่าติสสะ ผู้ตรัสรู้แล้ว ดังคชสารตัวประเสริฐ ผู้สูงสุดกว่านระ ผู้เลิศลอย เป็นมหาวีระ เชษฐบุรุษ ของโลก ประเสริฐกว่านระ ทรงเหยียบผ้าสาฎกผืนน้อยที่เราลาดไว้ ครั้น เราได้เห็นพระองค์ผู้ส่องแสงสว่างในโลก ปราศจากมลทินเช่นกับพระจันทร์ มีใจผ่องใส ได้ถวายบังคมพระบาทของพระศาสดา ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายผ้าสาฎกผืนน้อยใด ด้วยการถวายผ้าสาฎกนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้าสาฎกผืนน้อย ในกัลปที่ ๓๗ แต่กัลปนี้ เราได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง เป็นจอมแห่งชน มีนามว่าสุนันทะ มีพล มาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เรา ทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอักกันตสัญญกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อักกันตสัญญกเถราปทาน.

ได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ผู้องอาจ ผู้ประเสริฐ ผู้ล้ำเลิศ ผู้ตรัสรู้ดีแล้ว ดุจพญาคชสารตัวประเสริฐ

ผู้เป็นนรชนสูงสุด ผู้ล้ำเลิศ ทรงมีความเพียรมาก ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ทรงเหยียบผ้าสาฎกผืนน้อยที่ข้าพเจ้าลาดไว้

ครั้นข้าพเจ้าได้เห็นพระองค์ผู้ส่องแสงสว่างในโลก ปราศจากมลทิน ดังดวงจันทร์(ในวันเพ็ญ) จึงได้ถวายอภิวาทพระบาทของพระศาสดาด้วยจิตที่ผ่องใส

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายผ้าสาฎกผืนน้อยไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้าสาฎกผืนน้อย

ในกัปที่ ๓๗ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง มีพระนามว่าสุนันทะ เป็นใหญ่ในหมู่ชน มีพลานุภาพมาก

เบื้องหน้าต่อแต่นี้ไป ทุกๆ เรื่องทั้งหมด ข้าพเจ้าจักทำการพรรณนาเฉพาะบทที่ยากเท่านั้น ส่วนในวรรคที่ ๒๑, ๒๒ และ ๒๓ ชื่อของพระเถระทั้งหมดได้แล้วด้วยบุญที่ตนเองได้กระทำไว้ จะต่างกันก็แต่เพียงบุญที่กระทำไว้เท่านั้น, ชื่อและพระนครที่ประทับอยู่ของพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ผู้ทรงให้พยากรณ์เหล่านั้น แม้ทั้งหมดก็ง่ายทั้งนั้นแล เพราะมีเนื้อความตามที่ได้กล่าวไว้แล้วในหนหลังแล.

ส่วนเนื้อความแห่งคาถาอปทาน บัณฑิตก็พอจะรู้ได้โดยง่ายทีเดียวด้วยการประกอบเทียบกับเนื้อความแล. -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค ๖. กิสลยปูชกเถราปทาน (๑๙๖)