๗. ชวหังสกเถราปทาน (๒๖๗)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
สตฺตมํ ชวหํสกตฺเถราปทานํ (๒๖๗)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ชวหังสกเถราปทานที่ ๗ (๒๖๗) ว่าด้วยผลแห่งการถวายบังคม
|๒๖๙.๒๖| จนฺทภาคานทีตีเร อาสึ วนจโร ตทา สิทฺธตฺถํ อทฺทสํ พุทฺธํ คจฺฉนฺตํ อนิลญฺชเส ฯ |๒๖๙.๒๗| อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน โอโลเกนฺโต มหามุนึ สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา อภิวนฺทึ โลกนายกํ ฯ |๒๖๙.๒๘| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ อวนฺทึ นราสภํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ วนฺทนาย อิทํ ผลํ ฯ |๒๖๙.๒๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ชวหํสโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ชวหํสกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ในกาลนั้น เราเป็นพรานป่าอยู่ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา เราได้เห็นพระพุทธ เจ้า พระนามว่าสิทธัตถะ เสด็จไปในอากาศ เราประนมกรอัญชลีแลดู พระมหามุนีอยู่ ได้ยังจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว ถวายบังคมพระองค์ผู้ นำโลก ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายบังคมพระนราสภใด ด้วย การถวายบังคมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบังคม คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำ ให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระชวหังสกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ชวหังสกเถราปทาน.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗. ชวหังสกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระชวหังสกเถระ (พระชวหังสกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นพรานป่าอาศัยอยู่ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ เสด็จเหาะไปในอากาศ @เชิงอรรถ : @ กุกฺกุห = นกออก, นกเขา. กุกฺกุส = เหยี่ยวดำ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๒๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๗. ปทุมุกเขปวรรค] ๘. สลฬปุปผิยเถราปทาน
ข้าพเจ้าประคองอัญชลีแลดูพระมหามุนีอยู่ ทำจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว ได้ถวายอภิวาทพระองค์ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายอภิวาทพระผู้องอาจกว่านรชน จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายอภิวาท
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระชวหังสกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ชวหังสกเถราปทานที่ ๗ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อปทานที่ ๖, ๗, ๘, ๙, ๑๐ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาปทุมุกเขปวรรคที่ ๒๗ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๗. ปทุมุกเขปวรรค ๕. วิฬาลิทายกเถราปทาน (๒๖๕)