๔. เอกปุปผิยเถราปทาน (๒๘๔)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
จตุตฺถํ เอกปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๘๔)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เอกปุปผิยเถราปทานที่ ๔ (๒๘๔) ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกไม้
|๒๘๖.๑๖| ทกฺขิณมฺหิ ทุวารมฺหิ ปิสาโจ อาสหนฺตทา อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ ปีตรํสีว ภาณุมํ ฯ |๒๘๖.๑๗| วิปสฺสิสฺส นรคฺคสฺส สพฺพโลกหิเตสิโน เอกปุปฺผํ มยา ทินฺนํ ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน ฯ |๒๘๖.๑๘| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๒๘๖.๑๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เอกปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ในกาลนั้น เราเป็นปีศาจอยู่ที่ประตูเมืองด้านทิศทักษิณ เราได้เห็นพระ- พุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลี มีรัศมีสุกใสดังพระจันทร์ เราได้ถวายดอกไม้ดอก หนึ่ง แด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้เลิศกว่านระ ทรงแสวงหา ประโยชน์ให้แก่โลกทั้งปวง เป็นจอมสัตว์ ผู้คงที่ ในกัลปที่ ๑๑ แต่ กัลปนี้ เราได้ถวายดอกไม้ใด ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระเอกปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ เอกปุปผิยเถราปทาน.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๙. ปัณณทายกวรรค] ๔. เอกปุปผิยเถราปทาน ๔. เอกปุปผิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระเอกปุปผิยเถระ (พระเอกปุปผิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นปีศาจอยู่ที่ประตูเมืองด้านทิศใต้ ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส มีพระรัศมีรุ่งเรืองดังดวงจันทร์
ข้าพเจ้าจึงได้ถวายดอกไม้ดอกหนึ่งแด่พระพุทธเจ้า พระนามว่าวิปัสสี ผู้เป็นนรชนผู้เลิศ ทรงแสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายดอกไม้ไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระเอกปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้เอกปุปผิยเถราปทานที่ ๔ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๔๕}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ตั้งแต่อปทานที่ ๔ เป็นต้นไปจนถึงอปทานที่ ๑๐ เป็นสุดท้าย มีเนื้อความง่ายพอจะรู้ได้ทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาปัณณทายกวรรคที่ ๒๙ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๙. ปรรณทายกวรรค ๓. ปัจจุคคมนิยเถราปทาน (๒๘๓)