๙. พุทธุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๙)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นวมํ พุทฺธุปฏฺฐายิกตฺเถราปทานํ (๒๘๙)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ พุทธุปัฏฐายิกเถราปทานที่ ๙ (๒๘๙) ว่าด้วยผลแห่งการบำรุง
|๒๙๑.๓๘| เวธมฺภินีติ เม นามํ ปิตุ สนฺตํ มมํ ตทา มม หตฺถํ คเหตฺวาน อุปานยิ มหามุนึ ฯ |๒๙๑.๓๙| อิเม มํ อุทฺทิสิยนฺติ พุทฺธา โลกคฺคนายกา เตหํ อุปฏฺฐิ สกฺกจฺจํ ปสนฺโน เสหิ ปาณิหิ ฯ |๒๙๑.๔๐| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป พุทฺเธ ปริจรึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุปฏฺฐานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๙๑.๔๑| เตวีสมฺหิ อิโต กปฺเป จตุโร อาสุ ขตฺติยา สมณุปฏฺฐกา นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๒๙๑.๔๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พุทฺธุปฏฺฐายิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ พุทฺธุปฏฺฐายิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ในกาลนั้น ชื่อของเราว่าเวธัมภินี (และ) เป็นชื่อบิดาของเรา (ด้วย) บิดาจับมือของเราพาไปมอบถวาย พระมหามุนีพระพุทธเจ้าทั้งหลายผู้เป็น อัครนายกของโลกเหล่านี้ ทรงมุ่งหมายเอาเรา เรามีจิตเลื่อมใส ได้บำรุง พระพุทธเจ้าเหล่านั้นโดยเคารพด้วยมือของตน ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้บำรุงพระพุทธเจ้าทั้งหลายในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติ เลย นี้เป็นผลแห่งการบำรุง ในกัลปที่ ๒๓ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้า จักรพรรดิ จอมกษัตริย์ ๔ พระองค์ ทรงพระนามว่าสมณุปัฏฐาก มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำ ให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระพุทธปัฏฐายิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ พุทธุปัฏฐายิกเถราปทาน.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙. พุทธุปัฏฐายิกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระพุทธุปัฏฐายิกเถระ (พระพุทธุปัฏฐายิกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น ข้าพเจ้า (และ) บิดาของข้าพเจ้า (ก็มีชื่อว่าเวธัมภินีด้วย) บิดาจูงมือข้าพเจ้าพาไปมอบถวายแด่พระมหามุนี
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๔๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๙. ปัณณทายกวรรค] ๑๐. ปุพพังคมนิยเถราปทาน
พระพุทธเจ้าทั้งหลายผู้ทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของโลกเหล่านี้ ทรงมุ่งหมายข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเลื่อมใส ได้บำรุงพระพุทธเจ้าเหล่านั้นโดยเคารพด้วยมือทั้ง ๒ ของตน
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้บำรุงพระพุทธเจ้าทั้งหลายไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบำรุง
ในกัปที่ ๒๓ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นกษัตริย์ผู้จักรพรรดิ ๔ ชาติ พระนามว่าสมณุปัฏฐาก มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระพุทธุปัฏฐายิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้พุทธุปัฏฐายิกเถราปทานที่ ๙ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ตั้งแต่อปทานที่ ๔ เป็นต้นไปจนถึงอปทานที่ ๑๐ เป็นสุดท้าย มีเนื้อความง่ายพอจะรู้ได้ทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาปัณณทายกวรรคที่ ๒๙ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๙. ปรรณทายกวรรค ๓. ปัจจุคคมนิยเถราปทาน (๒๘๓)