๘. ติรังสิยเถราปทาน (๓๑๘)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อฏฺฐมํ ติรํสิยตฺเถราปทานํ (๓๑๘)
๓๒๐|๓๒๐.๓๙| เกสรึ อภิชาตํว อคฺคิกฺขนฺธํว ปพฺพเต โอภาเสนฺตํ ทิสาสินฺนํ สิทฺธตฺถํ ปพฺพตนฺตเร ฯ |๓๒๐.๔๐| สุริยสฺส จ อาโลกํ จนฺทาโลกํ ตเถว จ พุทฺธาโลกญฺจ ทิสฺวาน ปีติ เม อุปปชฺชถ ฯ |๓๒๐.๔๑| ตโย อาโลเก ทิสฺวาน ทิสฺวาน สาวกุตฺตมํ เอกํสํ อชินํ กตฺวา สนฺถวึ โลกนายกํ ฯ |๓๒๐.๔๒| ตโย หิ อาโลกกรา โลเก โลกตโมนุทา จนฺโท จ สุริโย จาปิ พุทฺโธ จ โลกนายโก ฯ |๓๒๐.๔๓| อุปมํ อุปทสฺเสตฺวา กิตฺติโต เม มหามุนิ พุทฺธสฺส วณฺณํ กิตฺเตตฺวา กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทหํ ฯ |๓๒๐.๔๔| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ พุทฺธมภิกิตฺตยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ กิตฺตนาย อิทํ ผลํ ฯ |๓๒๐.๔๕| เอกสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป เอโก ญาณวโร อหุ สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๓๒๐.๔๖| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติรํสิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ติรํสิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๒. อารักขาทายกวรรค] ๘. ติรังสิยเถราปทาน ๘. ติรังสิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระติรังสิยเถระ (พระติรังสิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ประทับนั่งอยู่ระหว่างภูเขา ดุจราชสีห์ผู้มีชาติสูง ทรงทำทิศให้สว่างไสวดังกองไฟบนภูเขา
และได้เห็นแสงสว่างของดวงอาทิตย์ แสงสว่างของดวงจันทร์ และแสงสว่างของพระพุทธเจ้า จึงเกิดปีติซาบซ่าน
ครั้นข้าพเจ้าได้เห็นแสงสว่าง ๓ ประการแล้ว จึงทำหนังสัตว์เฉวียงบ่า กล่าวสรรเสริญพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกว่า
ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ และพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก สิ่งทั้ง ๓ นี้แล ส่องแสงสว่างในโลก บรรเทาความมืดในโลก
ข้าพเจ้ายกข้ออุปมาขึ้นสรรเสริญพระมหามุนี ครั้นข้าพเจ้าสรรเสริญพระคุณของพระพุทธเจ้าแล้ว ไปบันเทิงอยู่ในสวรรค์ตลอดกัปหนึ่ง
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้สรรเสริญพระพุทธเจ้าไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสรรเสริญ
ในกัปที่ ๖๑ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่งพระนามว่าญาณธระ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๗๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๒. อารักขาทายกวรรค] ๙. นาลิปุปผิยเถราปทาน
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระติรังสิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ติรังสิยเถราปทานที่ ๘ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อปทานที่ ๘, ๙, ๑๐ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาอารักขทายกวรรคที่ ๓๒ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๒. อารักขทายกวรรค ๗. สัททสัญญกเถราปทาน (๓๑๗)