๕. นิมิตตสัญญกเถราปทาน (๓๒๕)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ปญฺจมํ นิมิตฺตสญฺญกตฺเถราปทานํ (๓๒๕)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ นิมิตตสัญญกเถราปทานที่ ๕ (๓๒๕) ว่าด้วยผลแห่งสัญญาในพระพุทธเจ้า
|๓๒๗.๒๘| จนฺทภาคานทีตีเร วสามิ อสฺสเม อหํ สุวณฺณมิคมทฺทกฺขึ จรนฺตํ วิวเน อหํ ฯ |๓๒๗.๒๙| มิเค จิตฺตํ ปสาเทตฺวา โลกเชฏฺฐํ อนุสฺสรึ เตน จิตฺตปฺปสาเทน อญฺเญ พุทฺเธ อนุสฺสรึ ฯ |๓๒๗.๓๐| อพฺภตีตา จ เย พุทฺธา วตฺตมานา อนาคตา เอวเมว วิโรจนฺติ มิคราชาว เต ตโย ฯ |๓๒๗.๓๑| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ สญฺญมลภึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธสญฺญายิทํ ผลํ ฯ |๓๒๗.๓๒| สตฺตวีเส อิโต กปฺเป เอโก อาสิ มหีปติ อรญฺญสตฺโต นาเมน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๓๒๗.๓๓| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นิมิตฺตสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ นิมิตฺตสญฺญกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
เราอยู่ในอาศรมใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา เราได้เห็นกวางทองกำลังเที่ยว เดินอยู่ในไพรวัน จึงยังจิตให้เลื่อมใสในกวางทอง แล้วจึงระลึกถึงพระ- พุทธเจ้าผู้เจริญที่สุดในโลก เราระลึกถึงพระพุทธเจ้าเหล่าอื่น คือ พระ- พุทธเจ้าในอดีต ในปัจจุบัน และในอนาคต ด้วยจิตเลื่อมใสนั้นว่า พระพุทธเจ้า ๓ จำพวกนั้นย่อมไพโรจน์ ดังพระยาเนื้อ ฉะนั้น ในกัลป ที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้สัญญาใดในกาลนั้น ด้วยสัญญานั้น เราไม่รู้จัก ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งสัญญาในพระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๒๗ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์หนึ่ง เป็นใหญ่ในแผ่นดิน มีพระนามว่า อรัญญสัตตะ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระนิมิตตสัญญกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ นิมิตตสัญญกเถราปทาน.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๕. นิมิตตสัญญกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระนิมิตตสัญญกเถระ (พระนิมิตตสัญญกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าอาศัยอยู่ในอาศรมใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ได้เห็นกวางทองกำลังเดินอยู่ในป่า
จึงทำจิตให้เลื่อมใส(ชื่นชม)ในกวางทอง แล้วระลึกถึงพระพุทธเจ้า ผู้เจริญที่สุดในโลก ข้าพเจ้าหวนระลึกถึงพระพุทธเจ้าเหล่าอื่น
คือพระพุทธเจ้าในอดีต พระพุทธเจ้าในปัจจุบัน และพระพุทธเจ้าในอนาคต พระพุทธเจ้า ๓ จำพวกนั้น ย่อมไพโรจน์ดุจพญาเนื้อ
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ความทรงจำไว้ในครั้งนั้น
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๘๗}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๓. อุมาปุปผิยวรรค] ๖. อันนสังสาวกเถราปทาน จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งความทรงจำในพระพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๒๗ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่งมีพระนามว่าอรัญญสัตตะ เป็นใหญ่ในแผ่นดิน มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระนิมิตตสัญญกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้นิมิตตสัญญกเถราปทานที่ ๕ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อุมมาปุปผิยวรรคที่ ๓๓
อปทานที่ ๑, ๒, ๓, ๔, ๕, ๖ ในวรรคที่ ๓๓ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๒. อารักขทายกวรรค ๗. สัททสัญญกเถราปทาน (๓๑๗)