๕. นฬาคาริกเถราปทาน (๓๔๕)

|๓๔๗.๓๑| หิมวนฺตสฺสวิทูเร หาริโก นาม ปพฺพโต สยมฺภู นาม นาเมน รุกฺขมูเล วสี ตทา ฯ |๓๔๗.๓๒| นฬาคารํ กริตฺวาน ติเณน ฉาทยึ อหํ จงฺกมํ โสธยิตฺวาน สยมฺภุสฺส อทาสหํ ฯ |๓๔๗.๓๓| จตุทฺทเสสุ กปฺเปสุ เทวโลเก รมึ อหํ จตุสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ เทวรชฺชมการยึ ฯ |๓๔๗.๓๔| สตฺตสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ อโหสหํ ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ |๓๔๗.๓๕| อุพฺพิทฺธํ ภวนํ มยฺหํ อินฺทลฏฺฐีว อุคฺคตํ สหสฺสถมฺภํ อตุลํ วิมานํ สปฺปภสฺสรํ ฯ |๓๔๗.๓๖| เทฺวสมฺปตฺตึ อนุโภตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต โคตมสฺส ภควโต สาสเน ปพฺพชึ อหํ ฯ |๓๔๗.๓๗| ปธานํ ปหิตตฺโตมฺหิ อุปสนฺโต นิรูปธิ นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๔๗.๓๘| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นฬาคาริโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ นฬาคาริกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

มีภูเขาชื่อหาริกะ อยู่ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ พระภิกษุมีนามชื่อสยัมภู อยู่ที่โคนไม้ ในกาลนั้น เราได้ทำเรือนไม้อ้อ (ไม้รวก) มุงบังด้วยหญ้า แผ้วถางที่จงกรมแล้ว ได้ถวายแก่พระสยัมภู ในกัลปที่ ๑๔ เรารื่นรมย์ อยู่ในเทวโลก ได้เสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๗๔ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้า จักรพรรดิ ๗๗ ครั้ง และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคนานับ มิได้ ภพของเราสูงเยี่ยม เหมือนไม้เท้าพระอินทร์ วิมานของเรามีเสา พันต้น ไม่มีชื่อ มีสีเลื่อมประภัสสร (ไม่มีวิมานอื่นเหมือน) เราเสวย สมบัติทั้งสองแล้ว อันกุศลมูลตักเตือนจึงออกบวชในศาสนาของพระผู้มี พระภาคพระนามว่าโคดม เราเป็นผู้ทำความเพียร มีตนส่งไปแล้ว สงบ ระงับ ไม่มีอุปธิ ตัดกิเลสเครื่องผูก เหมือนช้างตัดเชือกแล้ว ไม่มีอาสวะ อยู่ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระนฬาคาริกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ นฬาคาริกเถราปทาน

ข้าพเจ้าได้สร้างเรือนไม้อ้อ มุงด้วยหญ้า แผ้วถางที่จงกรมแล้ว ได้ถวายแด่พระสยัมภู

ในกัปที่ ๑๔ ข้าพเจ้ารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ได้ครองเทวสมบัติตลอด ๗๔ ชาติ

ได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๗ ชาติ และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ นับชาติไม่ถ้วน

วิมานของข้าพเจ้าสูงลอยเด่น เหมือนสายรุ้ง วิมานของข้าพเจ้ามีเสา ๑,๐๐๐ ต้น มีสีเลื่อมประภัสสร (ไม่มีวิมานอื่นเสมอเหมือน)

ข้าพเจ้าเสวยสมบัติทั้ง ๒ แล้ว อันกุศลมูลตักเตือน จึงออกบวชในศาสนาของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าโคดม

ข้าพเจ้าเป็นผู้มีจิตเด็ดเดี่ยวเพื่อบำเพ็ญเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างไม่มีอาสวะ ดุจช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

วรรคที่ ๓๔, วรรคที่ ๓๕. วรรคที่ ๓๖, วรรคที่ ๓๗ และวรรคที่ ๓๘ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๓. อุมมาปุปผิยวรรค ๗. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน (๓๒๗)