๑๐. ปิณฑปาติกเถราปทาน (๓๖๐)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ ปิณฺฑปาติกตฺเถราปทานํ (๓๖๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ปิณฑปาติกเถราปทานที่ ๑๐ (๓๖๐) ว่าด้วยผลแห่งการถวายบิณฑบาต
|๓๖๒.๓๗| ติสฺโส นามาสิ สมฺพุทฺโธ วิหาสิ ปวเน ตทา ตุสิตาหิ อิธาคนฺตฺวา ปิณฺฑปาตํ อทาสหํ ฯ |๓๖๒.๓๘| สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา ติสฺสํ นาม มหายสํ สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตุสิตํ อคมาสหํ ฯ |๓๖๒.๓๙| เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปิณฺฑปาตสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๖๒.๔๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิณฺฑปาติโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปิณฺฑปาติกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ สทฺทสญฺญี ยวสิโก กึสุโกรณฺฑปุปฺผิโย อาลมฺพนมฺพยาคู จ ปุฏกวจฺฉทายโก สรณํ ปิณฺฑปาโต จ คาถา ตาฬีสเมว จ ฯ สทฺทสญฺญิกวคฺโค ฉตฺตึโส ฯ ---------
ในกาลนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ประทับอยู่ในป่าใหญ่ เรา จากดุสิตพิภพมาในมนุษย์โลกนี้ ได้ถวายบิณฑบาต ได้ถวายบังคมพระ สัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้มียศใหญ่ ยังจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว กลับไปยังภพดุสิต ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายทานใดในกาล นั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาต คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำ ให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระปิณฑปาติกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ปิณฑปาติกเถราปทาน. -----------------------------------------------------รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สัททสัญญิกเถราปทาน ๒. ยวกลาปิยเถราปทาน ๓. กิงสุกปูชกเถราปทาน ๔. สโกฏกโกรัณฑทายกเถราปทาน ๕. ทัณฑทายกเถราปทาน ๖. อัมพยาคุทายกเถราปทาน ๗. ปูฏกปูชกเถราปทาน ๘. วัจฉทายกเถราปทาน ๙. สรณาคมนิยเถราปทาน ๑๐. ปิณฑปาติกเถราปทานและมีคาถา ๔๐ คาถา. จบ สัททสัญญิกวรรคที่ ๓๖ -----------------------------------------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ปิณฑปาติกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระปิณฑปาติกเถระ (พระปิณฑปาติกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ประทับอยู่ในป่าดงทึบ ข้าพเจ้าจากสวรรค์ชั้นดุสิตลงมายังมนุษยโลกนี้ ได้ถวายบิณฑบาต
ข้าพเจ้าครั้นถวายอภิวาทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าติสสะ ผู้มีพระยศยิ่งใหญ่ ทำจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว ได้กลับไปยังสวรรค์ชั้นดุสิต
ในกัปที่ ๙๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาต
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๔๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๖. สัททสัญญิกวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระปิณฑปาติกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ปิณฑปาติกเถราปทานที่ ๑๐ จบ สัททสัญญิกวรรคที่ ๓๖ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สัททสัญญิกเถราปทาน ๒. ยวกลาปิยเถราปทาน ๓. กิงสุกปูชกเถราปทาน ๔. สโกสกโกรัณฑทายกเถราปทาน ๕. ทัณฑทายกเถราปทาน ๖. อัมพยาคุทายกเถราปทาน ๗. สุปุฏกปูชกเถราปทาน ๘. มัญจทายกเถราปทาน ๙. สรณคมนิยเถราปทาน ๑๐. ปิณฑปาติกเถราปทาน และมีคาถา ๔๐ คาถา
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๔๑}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาวรรคที่ ๓๔ เป็นต้น
วรรคที่ ๓๔, วรรคที่ ๓๕. วรรคที่ ๓๖, วรรคที่ ๓๗ และวรรคที่ ๓๘ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๓. อุมมาปุปผิยวรรค ๗. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน (๓๒๗)