๖. สุจินติตเถราปทาน (๖๖)

|๖๘.๓๖| คิริทุคฺคจโร อาสึ อภิชาโตว เกสรี มิคสงฺฆํ วธิตฺวาน ชีวามิ ปพฺพตนฺตเร ฯ |๖๘.๓๗| อตฺถทสฺสี ตุ ภควา สพฺพญฺญู วทตํ วโร มมุทฺธริตุกาโม โส อาคญฺฉิ ปพฺพตุตฺตมํ ฯ |๖๘.๓๘| ปสทญฺจ มิคํ หนฺตฺวา ภกฺเขตุํ สมุปาคมึ ภควา ตมฺหิ สมเย ภิกฺขาจาโร อุปาคมิ ฯ |๖๘.๓๙| วรมํสานิ ปคฺคยฺห อทาสิ ตสฺส สตฺถุโน อนุโมทิ มหาวีโร นิพฺพาเปนฺโต มมํ ตทา ฯ |๖๘.๔๐| เตน จิตฺตปฺปสาเทน คิริทุคฺคปฺปวิสหํ ปีตึ อุปฺปาทยิตฺวาน ตตฺถ กาลกโต อหํ ฯ |๖๘.๔๑| เอเตน มํสทาเนน จิตฺตสฺส ปณิธีหิ จ ปณฺณรเส กปฺปสเต เทวโลเก รมึ อหํ ฯ |๖๘.๔๒| อวเสเสสุ กปฺเปสุ กุสลํ กริตํ มยา เตเนว มํสทาเนน พุทฺธานุสฺสรเณน จ ฯ |๖๘.๔๓| อฏฺฐตึสมฺหิ กปฺปมฺหิ อฏฺฐ ทีฆายุนามกา สฏฺฐิมฺหิโต กปฺปสเต ทุเว สรณนามกา ฯ |๖๘.๔๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สุจินฺติโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ สุจินฺติตตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราเป็นผู้เที่ยวอยู่ที่ภูเขา ดังไกรสรราชสีห์ผู้เป็นอภิชาตสัตว์ เราฆ่าหมู่เนื้อ เลี้ยงชีวิตอยู่ระหว่างภูเขา ก็พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสีสัพพัญญู ผู้ประเสริฐกว่าบรรดาคน พระองค์ทรงประสงค์จะถอนเราขึ้น จึงเสด็จมา ยังภูเขาสูง เราฆ่าเนื้อฟานแล้วนำมาเพื่อกิน สมัยนั้น พระผู้มีพระภาค เสด็จเข้ามาภิกษาจาร เราได้เลือกหยิบเอาเนื้อดีถวายแด่พระศาสดาพระ องค์นั้น ในกาลนั้น พระมหาวีรเจ้าจะทรงยังเราให้เย็น จึงทรงอนุโมทนา ด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น เราเข้าไปในระหว่างภูเขา ยังปีติให้เกิดขึ้นแล้ว ทำ กาละ ณ ที่นั้น ด้วยการถวายเนื้อนั้น และด้วยการตั้งจิตไว้ดี เรารื่นรมย์ อยู่ในเทวโลกตลอด ๑๕๐๐ กัลป ในกัลปทั้งหลายที่เหลือ เราทำกุศล ด้วยการถวายเนื้อนั้น และด้วยการอนุสรณ์ถึงพระพุทธเจ้าในกัลปที่ ๓๘ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๘ พระองค์ พระนามว่าทีฆายุ ในกัลปที่ ๖๐๐๐ แต่กัลปนี้ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๒ พระองค์ พระนามว่าสรณะ คุณวิเศษ เหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัด แล้วพระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระสุจินติตเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ สุจินติตเถราปทาน.

ส่วนพระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ทรงเป็นสัพพัญญู ประเสริฐกว่าเจ้าลัทธิทั้งหลาย พระองค์ประสงค์จะช่วยเหลือข้าพเจ้า จึงเสด็จมายังภูเขาที่อุดม

ข้าพเจ้าฆ่าเนื้อฟานแล้วนำมากิน สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จภิกขาจารใกล้เข้ามา

ข้าพเจ้าได้เลือกหยิบเนื้ออย่างดีถวายพระศาสดาพระองค์นั้น ในครั้งนั้น พระมหาวีรเจ้าทรงอนุโมทนาช่วยทำให้ข้าพเจ้าสงบเย็น

ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ข้าพเจ้าเข้าไปในซอกเขา ยังปีติให้เกิดขึ้นแล้ว ได้สิ้นชีวิต ณ ที่นั้น

ด้วยการถวายเนื้อนั้นและด้วยการตั้งจิตไว้มั่น ข้าพเจ้าได้รื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ๑๑๕ กัป

ในกัปทั้งหลายที่เหลือ ข้าพเจ้าทำกุศลไว้ ด้วยการถวายเนื้อนั่นเอง และด้วยการระลึกถึงพระพุทธเจ้า

ในกัปที่ ๓๘ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๘ ชาติ มีพระนามว่าทีฆายุ ในกัปที่ ๑๖๐ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒ ชาติ มีพระนามว่าสรณะ

อปทานของท่านพระสุจินติตเถระมีคำเริ่มต้นว่า คิริทุคฺคจโร อาสึ ดังนี้.

พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญบุญสมภารไว้ในพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆ สั่งสมบุญทั้งหลายอันเป็นอุปนิสัยแก่พระนิพพานในภพนั้นๆ ในกาลแห่งพระพุทธเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสี เกิดในตระกูลแห่งพราหมณ์ ณ หิมวันตประเทศ ฆ่าเนื้อและสุกรเป็นต้นเคี้ยวกินอยู่.

ในกาลนั้น พระโลกนาถเจ้าทรงสงเคราะห์สัตว์โลกและมีพระทัยเอ็นดูสัตว์จึงเสด็จไปสู่หิมวันต์. ในกาลนั้น นายพรานนั้นเห็นพระผู้มีพระภาคเจ้า มีจิตเลื่อมใส ได้ให้เนื้อล่ำอันอร่อย ที่เขานำมาเพื่อประโยชน์ให้พระองค์ทรงเสวย.

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับแล้ว เพื่อความอนุเคราะห์แก่เธอ. พระองค์ทรงเสวยเนื้อนั้นแล้วเสด็จหลีกไป.

ด้วยบุญกรรมนั้นนั่นเอง ท่านจุติจากอัตภาพนั้นด้วยความโสมนัสนั่นแล ท่องเที่ยวไปในสุคติ เสวยสมบัติในกามาวจรสวรรค์ ๖ ชั้น เสวยจักรพรรดิสมบัติเป็นต้นในมนุษยโลก.

ในพุทธุปบาทกาลนี้ บังเกิดในเรือนมีตระกูลเลื่อมใสในพระศาสดา บวชแล้วไม่นานนักก็ได้เป็นพระอรหันต์.

ท่านถึงความแตกฉานในปฏิสัมภิทา ๔ และอภิญญา ๖ ระลึกถึงบุพกรรมของตน เกิดโสมนัส เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวคำมีอาทิว่า คิริทุคฺคจโร อาสึ ดังนี้.

ชื่อว่าคิริ เพราะอรรถว่าเปล่งคือกระทำเสียง.

คิรินั้นคืออะไร? คือภูเขาอันล้วนแล้วแต่สิลาและฝุ่น.

ทางที่บุคคลดำเนินไปด้วยยากคือลำบาก ชื่อว่าทุคคะ. ทางที่ไปยากลำบาก ชื่อว่าคิริทุคคะ ได้แก่ทางที่บุคคลดำเนินไปได้ยาก เราเป็นพรานผู้เที่ยวไป คือมีปกติเที่ยวไปในทางที่ผู้เปล่งเสียงดำเนินไปได้โดยยาก คือในระหว่างภูเขา.

บทว่า อภิชาโตวา เกสรี ความว่า เราเกิดคือบังเกิดโดยพิเศษยิ่ง เที่ยวไปในทางที่ผู้ดำเนินไปได้โดยยาก เหมือนไกรราชสีห์ฉะนั้น.

บทว่า ศิริทุคฺคํ ปวิสึ อหํ ความว่า ในกาลนั้น เราเกิดปีติโสมนัส เพราะการถวายเบื้องต้นแล้ว ได้เข้าไประหว่างภูเขา.

คำที่เหลือมีอรรถง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาสุจินติตเถราปทาน -----------------------------------------------------