๙. อนัตตสูตร ที่ ๒

สาวตฺถี ฯ โย ภิกฺขเว อนตฺตา ตตฺร โว ราโค ปหาตพฺโพ ฯ โก จ ภิกฺขเว อนตฺตา รูปํ ภิกฺขเว อนตฺตา ตตฺร โว ราโค ปหาตพฺโพ ฯ เวทนา อนตฺตา ฯเปฯ สญฺญา ฯ สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ อนตฺตา ตตฺร โว ราโค ปหาตพฺโพ ฯ โย ภิกฺขเว อนตฺตา ตตฺร โว ราโค ปหาตพฺโพติ ฯ

พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละราคะในสิ่งที่เป็นอนัตตาเสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา รูปเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในรูปนั้นเสียเวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในวิญญาณนั้นเสีย. จบ สูตรที่ ๙.

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในสิ่งนั้น ก็อะไรเล่าเป็นอนัตตา คือ รูปเป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในรูปนั้น เวทนาเป็นอนัตตา ฯลฯ สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในวิญญาณนั้น ภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในสิ่งนั้น”ทุติยอนัตตสูตรที่ ๙ จบ

พึงทราบวินิจฉัยในกุกกุฬสูตรที่ ๑ แห่งกุกกุฬวรรค ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า กุกฺกุฬํ แปลว่าร้อน คือไฟติดโชน.

ในสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสลักษณะของทุกข์ที่มีความเร่าร้อนมากไว้ว่าเหมือนกองเถ้า.

ในสูตรที่เหลือ พระผู้มีพระภาคเจ้าแยกตรัสลักษณะเหล่านี้ทั้งหมดมีอนิจจลักษณะเป็นต้น ไว้ตามอัธยาศัยของบุคคลแล.

จบอรรถกถากุกกุฬวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุกกุฬสูตร

๒. อนิจจสูตรที่ ๑

๓. อนิจจสูตรที่ ๒

๔. อนิจจสูตรที่ ๓

๕. ทุกขสูตรที่ ๑

๖. ทุกขสูตร ที่ ๒

๗. ทุกขสูตรที่ ๓

๘. อนัตตสูตรที่ ๑

๙. อนัตตสูตรที่ ๒

๑๐. อนัตตสูตรที่ ๓

๑๑. กุลปุตตสูตรที่ ๑

๑๒. กุลปุตตสูตรที่ ๒

๑๓. กุลปุตตสูตรที่ ๓

๑๔. กุลปุตตสูตรที่ ๔ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ขันธสังยุตต์ จุลปัณณาสก์ อวิชชาวรรคที่ ๓ ๑๐. โกฏฐิตสูตรที่ ๓ ว่าด้วยความหมายของอวิชชาและวิชชา