๕๓. สีตวลาหกสูตร

สาวตฺถี ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย เยเนกทา สีตํ โหตีติ ฯ สนฺติ ภิกฺขุ สีตวลาหกา นาม เทวา เตสํ ยทา เอวํ โหติ ยนฺนูน มยํ สกาย รติยา รเมยฺยามาติ เตสนฺตํ เจโตปณิธิมนฺวาย สีตํ โหติ ฯ อยํ โข ภิกฺขุ เหตุ อยํ ปจฺจโย เยเนกทา สีตํ โหตีติ ฯ

พระนครสาวัตถี. ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้ความหนาวมีในบางคราวพระเจ้าข้า? พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ พวกเทวดาชื่อว่าสีตวลาหกมีอยู่เมื่อใด เทวดาพวกนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า ไฉนหนอ พวกเราพึงยินดีด้วยความยินดีของตน เมื่อนั้น ความหนาวย่อมมี เพราะอาศัยความตั้งใจของเทวดาพวกนั้น. ดูกรภิกษุ ข้อนั้นแลเป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้ความหนาวมีในบางคราว. จบ สูตรที่ ๕๓.

บทว่า เจโตปณิธิมนฺวาย ความว่า อาศัยการตั้งจิต.

บทว่า สีตํ โหติ ความว่า

ความเย็นใดมีในวัสสานฤดูและเหมันตฤดู ความเย็นนั้นมีฤดูเป็นสมุฏฐานทั้งนั้น.

ส่วนความเย็นที่เย็นมากกว่าความเย็นทั้งหลาย และความเย็นที่เกิดขึ้นในคิมหันตฤดูอันใด ความเย็นนั้นจัดเป็นความเย็นที่บังเกิดขึ้นด้วยอานุภาพของเทวดา.

จบอรรถกถาสีตวลาหกสูตรที่ ๕๓ -----------------------------------------------------