๓. วิญญาณสูตร

สาวตฺถี ฯ โย ภิกฺขเว จกฺขุวิญฺญาณสฺส อุปฺปาโท ฐิติ ฯเปฯ ชรามรณสฺส ปาตุภาโว ฯเปฯ โย มโนวิญฺญาณสฺส อุปฺปาโท ฐิติ ฯเปฯ ชรามรณสฺส ปาตุภาโว ฯ

พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิดความปรากฏแห่งจักขุวิญญาณ ฯลฯ แห่งโสตวิญญาณ ฯลฯ แห่งมโนวิญญาณ นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชราและมรณะ.

โย จ โข ภิกฺขเว จกฺขุวิญฺญาณสฺส นิโรโธ ฯเปฯ ชรามรณสฺส อตฺถงฺคโม โย มโนวิญฺญาณสฺส นิโรโธ ฯเปฯ ชรามรณสฺส อตฺถงฺคโมติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับโดยไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดับสูญแห่งจักขุวิญญาณ ฯลฯ แห่งโสตวิญญาณ ฯลฯ แห่งฆานวิญญาณ ฯลฯ แห่งชิวหาวิญญาณ ฯลฯ แห่งกายวิญญาณ ฯลฯ แห่งมโนวิญญาณ นี้เป็นความดับโดยไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดับสูญแห่งชราและมรณะ. จบ สูตรที่ ๓.

คำทั้งหมดในอุปปาทสังยุตชัดเจนแล้วทั้งนั้น.

จบอรรถกถาอุปปาทสังยุต -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ

๑. จักขุสูตร

๒. รูปสูตร

๓. วิญญาณสูตร

๔. ผัสสสูตร

๕. เวทนาสูตร

๖. สัญญาสูตร

๗. เจตนาสูตร

๘. ตัณหาสูตร

๙. ธาตุสูตร

๑๐. ขันธสูตร -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค โอกกันตสังยุต ขันธสูตรที่ ๑๐ ว่าด้วยสัทธานุสารีและธัมมานุสารีบุคคล