๑๐. ตรณิยเถราปทาน (๒๗๐)

|๒๗๒.๓๙| สุวณฺณวณฺโณ สมฺพุทฺโธ วิปสฺสี นาม นายโก นทีตีเร ฐิโต สตฺถา ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต ฯ |๒๗๒.๔๐| นาวา น วิชฺชเต ตตฺถ สนฺตารณี มหณฺณเว นทิยา อภินิกฺขมฺม ตาเรสึ โลกนายกํ ฯ |๒๗๒.๔๑| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ตาเรสึ นรุตฺตมํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตารณาย อิทํ ผลํ ฯ |๒๗๒.๔๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ตรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ อุกฺเขปี เตลจนฺที จ ทีปโท จ วิฬาลิโท มจฺโฉ ชโว สลฬโท รกฺขโส ตรโณ ทส คาถาโย เจตฺถ สงฺขาตา ตาฬีสเมกเมว จ ฯ ปทุมุกฺเขปวคฺโค สตฺตวีโส ฯ ---------

พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าวิปัสสี มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ผู้นำโลก แวดล้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ ประทับยืนอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำ เรือ สำหรับจะข้ามในห้วงมหรรณพนั้นไม่มี เราจึงออกจากแม่น้ำ ข้ามส่ง พระศาสดาผู้เป็นนายกของโลก ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราข้ามส่งพระ ศาสดาผู้สูงสุดกว่านระใด ด้วยการข้ามส่งนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็น ผลแห่งการข้ามส่ง คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระตรณิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ตรณิยเถราปทาน ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. อากาสุกขิปิยเถราปทาน ๒. เตลมักขิยเถราปทาน ๓. อัฑฒจันทิยเถราปทาน ๔. ทีปทายกเถราปทาน ๕. วิฬาลิทายกเถราปทาน ๖. มัจฉทายกเถราปทาน ๗. ชวหังสกเถราปทาน ๘. สลฬปุปผิยเถราปทาน ๙. อุปาคตหาสนิยเถราปทาน ๑๐. ตรณิยเถราปทานและในวรรคนี้นับคาถาได้ ๔๑ คาถา. จบ ปทุมุกเขปวรรคที่ ๒๗. -----------------------------------------------------

พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ทรงเป็นผู้นำ มีหมู่ภิกษุแวดล้อมประทับยืนอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำ

เรือสำหรับข้ามในห้วงมหรรณพนั้นไม่มี ข้าพเจ้าจึงขึ้นจากแม่น้ำ พาพระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกส่งข้าม

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๗. ปทุมุกเขปวรรค ๕. วิฬาลิทายกเถราปทาน (๒๖๕)