๑๐. ตรณิยเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ตรณิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระตรณิยเถระ (พระตรณิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ทรงเป็นผู้นำ มีหมู่ภิกษุแวดล้อมประทับยืนอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำ
เรือสำหรับข้ามในห้วงมหรรณพนั้นไม่มี ข้าพเจ้าจึงขึ้นจากแม่น้ำ พาพระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกส่งข้าม
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าพาพระศาสดาผู้สูงสุดกว่านรชนส่งข้าม จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพาส่งข้าม
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๓๑}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๗. ปทุมุกเขปวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระตรณิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ตรณิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ ปทุมุกเขปวรรคที่ ๒๗ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. อากาสุกขิปิยเถราปทาน ๒. เตลมักขิยเถราปทาน ๓. อัฑฒจันทิยเถราปทาน ๔. ทีปทายกเถราปทาน ๕. วิฬาลิทายกเถราปทาน ๖. มัจฉทายกเถราปทาน ๗. ชวหังสกเถราปทาน ๘. สลฬปุปผิยเถราปทาน ๙. อุปาคตหาสนิยเถราปทาน ๑๐. ตรณิยเถราปทาน และในวรรคนี้นับคาถาได้ ๔๒ คาถา
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๓๒}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ ตรณิยตฺเถราปทานํ (๒๗๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ตรณิยเถราปทานที่ ๑๐ (๒๗๐) ว่าด้วยผลแห่งการข้ามส่ง
|๒๗๒.๓๙| สุวณฺณวณฺโณ สมฺพุทฺโธ วิปสฺสี นาม นายโก นทีตีเร ฐิโต สตฺถา ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต ฯ |๒๗๒.๔๐| นาวา น วิชฺชเต ตตฺถ สนฺตารณี มหณฺณเว นทิยา อภินิกฺขมฺม ตาเรสึ โลกนายกํ ฯ |๒๗๒.๔๑| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ตาเรสึ นรุตฺตมํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตารณาย อิทํ ผลํ ฯ |๒๗๒.๔๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ตรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ อุกฺเขปี เตลจนฺที จ ทีปโท จ วิฬาลิโท มจฺโฉ ชโว สลฬโท รกฺขโส ตรโณ ทส คาถาโย เจตฺถ สงฺขาตา ตาฬีสเมกเมว จ ฯ ปทุมุกฺเขปวคฺโค สตฺตวีโส ฯ ---------
พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าวิปัสสี มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ผู้นำโลก แวดล้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ ประทับยืนอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำ เรือ สำหรับจะข้ามในห้วงมหรรณพนั้นไม่มี เราจึงออกจากแม่น้ำ ข้ามส่ง พระศาสดาผู้เป็นนายกของโลก ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราข้ามส่งพระ ศาสดาผู้สูงสุดกว่านระใด ด้วยการข้ามส่งนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็น ผลแห่งการข้ามส่ง คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระตรณิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ตรณิยเถราปทาน ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. อากาสุกขิปิยเถราปทาน ๒. เตลมักขิยเถราปทาน ๓. อัฑฒจันทิยเถราปทาน ๔. ทีปทายกเถราปทาน ๕. วิฬาลิทายกเถราปทาน ๖. มัจฉทายกเถราปทาน ๗. ชวหังสกเถราปทาน ๘. สลฬปุปผิยเถราปทาน ๙. อุปาคตหาสนิยเถราปทาน ๑๐. ตรณิยเถราปทานและในวรรคนี้นับคาถาได้ ๔๑ คาถา. จบ ปทุมุกเขปวรรคที่ ๒๗. -----------------------------------------------------