๔. ปุปผฉทนิยเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๔. โสภิตวรรค] ๔. ปุปผฉทนิยเถราปทาน ๔. ปุปผฉทนิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระปุปผฉทนิยเถระ (พระปุปผฉทนิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พราหมณ์มีนามว่าสุนันทะ เป็นผู้คงแก่เรียน จบมนตร์ เป็นผู้ควรแก่การขอ ได้บูชายัญชื่อว่าวาชเปยยะ (กล่าวคำอ่อนหวาน)
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงรู้แจ้งโลก ทรงเป็นผู้เลิศ ทรงเป็นฤๅษี ประกอบด้วยพระกรุณา ทรงอนุเคราะห์หมู่ชน เสด็จจงกรมในอากาศ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้สัพพัญญู ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ไม่มีอุปธิ ครั้นเสด็จจงกรมแล้ว ทรงแผ่เมตตาไปในหมู่สัตว์หาประมาณมิได้
พราหมณ์ผู้จบมนตร์ เด็ดดอกไม้ที่ขั้วแล้ว ประชุมศิษย์ทั้งหมด ให้ช่วยกันโยนดอกไม้ขึ้นไปในอากาศ
ครั้งนั้น หลังคาดอกไม้ได้มีทั่วนคร ไม่หายไปตลอด ๗ วัน ด้วยพุทธานุภาพ
ด้วยกุศลมูลนั้นนั่นเอง (ข้าพเจ้า) ได้เสวยสมบัติ กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ข้ามกระแสตัณหาที่ซ่านไปในโลกได้แล้ว
ในกัปที่ ๑๑๑ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นกษัตริย์ผู้จักรพรรดิ ๓๕ ชาติ มีพระนามว่าอัมพรังสะ มีพลานุภาพมาก
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๒๙๗}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๔. โสภิตวรรค] ๕. รโหสัญญิกเถราปทาน
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระปุปผฉทนิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ปุปผฉทนิยเถราปทานที่ ๔ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
จตุตฺถํ ปุปฺผฉทนิยตฺเถราปทานํ (๑๓๔)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ปุปผฉทนิยเถราปทานที่ ๔ (๑๓๔) ว่าด้วยผลแห่งการโปรยดอกไม้เป็นหลังคา
|๑๓๖.๒๖| สุนนฺโท นาม นาเมน พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู อชฺฌายโก ยาจโยโค วาชเปยฺยํ อยาชยิ ฯ |๑๓๖.๒๗| ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อคฺโค การุณิโก อิสิ ชนตํ อนุกมฺปนฺโต อมฺพเร จงฺกมิ ตทา ฯ |๑๓๖.๒๘| จงฺกมิตฺวาน สมฺพุทฺโธ สพฺพญฺญู โลกนายโก เมตฺตาย อผริ สตฺเต อปฺปมาณํ นิรูปธึ ฯ |๑๓๖.๒๙| วณฺเฏ ฉิตฺวาน ปุปฺผานิ พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู สพฺเพ สิสฺเส สมาเนตฺวา อากาเส อุกฺขิปาปยิ ฯ |๑๓๖.๓๐| ยาวตา นครํ อาสิ ปุปฺผานํ ฉทนํ ตทา พุทฺธสฺส อานุภาเวน สตฺตาหํ น วิคจฺฉถ ฯ |๑๓๖.๓๑| เตเนว สุกฺกมูเลน อนุโภตฺวาน สมฺปทา สพฺพาสเว ปริญฺญาย ติณฺโณ โลเก วิสตฺติกํ ฯ |๑๓๖.๓๒| เอการเส กปฺปสเต ปญฺจตฺตึสาสุ ขตฺติยา อมฺพรํสสนามา เต จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๑๓๖.๓๓| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุปฺผฉทนิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปุปฺผฉทนิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
(เราเป็น) พราหมณ์มีนามชื่อว่าสุนันทะ ผู้รู้จบมนต์ เป็นผู้เล่าเรียน เป็นผู้ควรขอ ได้บูชายัญชื่อวาชเปยยะ ในกาลนั้น พระผู้มีพระภาคพระ นามว่าปทุมุตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้เลิศ เป็นพระฤาษีกอปรด้วยพระกรุณา ทรงเอ็นดูหมู่ชน เสด็จจงกรมอยู่ในอากาศ พระสัพพัญญูสัมพุทธเจ้าผู้ เป็นนายกของโลก เสด็จจงกรมแล้ว ทรงแผ่เมตตาไปในบรรดาสัตว์หา ประมาณมิได้ ไม่มีอุปธิ พราหมณ์ผู้รู้จบมนต์เด็ดดอกไม้ที่ขั้วแล้ว ประชุม ศิษย์ทั้งหมด ให้ศิษย์ช่วยกันโยนดอกไม้ขึ้นไปในอากาศ ในกาลนั้น หลังคาดอกไม้ได้มีตลอดทั่วพระนครไม่หายไป (คงมีอยู่) ตลอด ๗ วัน ด้วยพุทธานุภาพ ด้วยกุศลมูลนั้น พราหมณ์ผู้รู้จบมนต์ได้เสวยสมบัติแล้ว กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง ข้ามโลก ๓ และตัณหาได้แล้ว ในกัลปที่ ๑๑๐๐ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๓๔ พระองค์ มีพระนาม เหมือนกันว่าอัมพรังสะ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระปุปผฉทนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ปุปผฉทนิยเถราปทาน.