๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระปัญจังคุลิยเถระ (พระปัญจังคุลิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าติสสะ ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก ทรงองอาจกว่านรชน เป็นพระมุนี ทรงฉลาดในวิหารธรรม กำลังเสด็จเข้าไปยังพระคันธกุฎี
ข้าพเจ้าได้ถือของหอมและพวงมาลัยไปยังสำนักพระชินเจ้า แต่ข้าพเจ้ามีศรัทธาน้อยในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงได้ถวายเครื่องลูบไล้ด้วยนิ้วทั้ง ๕
ในกัปที่ ๙๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ของหอมบูชาไว้ @เชิงอรรถ : @ หมายถึงแตะด้วยนิ้วมือทั้ง ๕ นิ้ว เป็นการแสดงความเคารพอย่างหนึ่ง (ขุ.อป.อ. ๒/๔๙/๒๑๔)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๓๖}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๗. สุปาริจริยวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งเครื่องลูบไล้ด้วยนิ้วทั้ง ๕
ในกัปที่ ๗๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าสยัมปภะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระปัญจังคุลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ปัญจังคุลิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ สุปาริจริยวรรคที่ ๑๗ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุปาริจริยเถราปทาน ๒. กณเวรปุปผิยเถราปทาน ๓. ขัชชกทายกเถราปทาน ๔. เทสปูชกเถราปทาน ๕. กณิการฉัตติยเถราปทาน ๖. สัปปิทายกเถราปทาน ๗. ยุธิกปุปผิยเถราปทาน ๘. ทุสสทายกเถราปทาน ๙. สมาทปกเถราปทาน ๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน มีคาถา ๕๔ คาถา ฉะนี้แล
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๓๗}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ ปญฺจงฺคุลิยตฺเถราปทานํ (๑๗๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ปัญจังคุลิยเถราปทานที่ ๑๐ (๑๗๐) ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยของหอม
|๑๗๒.๕๐| ติสฺโส นามาสิ ภควา โลกนาโถ นราสโภ ปวิสนฺตํ คนฺธกุฏึ วิหารกุสลํ มุนึ ฯ |๑๗๒.๕๑| สุคนฺธมาลฺยมาทาย อคมาสึ ชินนฺติกํ อปฺปสทฺโธ จ สมฺพุทฺเธ ปญฺจงฺคุลิมทาสหํ ฯ |๑๗๒.๕๒| เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ คนฺธมภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปญฺจงฺคุลิสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๗๒.๕๓| เทฺวสตฺตติมฺหิโต กปฺเป ราชา อาสึ สยมฺปโก สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๑๗๒.๕๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปญฺจงฺคุลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปญฺจงฺคุลิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ สุปาจริกณเวรี ขชฺชโก เทสปูชโก กณิกาโร สปฺปิทโท ยุธิโก ทุสฺสทายโก มาโฬ จ ปญฺจงฺคุลิโก จตุปญฺญาสคาถกาติ ฯ สุปาริจริยวคฺโค สตฺตรสโม ฯ ---------
เราได้เห็นพระผู้มีพระภาคมหามุนี พระนามว่าติสสะ ผู้เป็นนาถะของ โลก ประเสริฐกว่านระกำลังเสด็จเข้าพระคันธกุฎี อันเป็นพระวิหารสวย งาม จึงถือเอาของหอมและพวงดอกไม้ไปสู่สำนักพระชินเจ้า และเราเป็น ผู้มีศรัทธาน้อยในพระสัมพุทธเจ้า ได้ถวายบังคม ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยของหอมใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติ เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบังคม ในกัลปที่ ๗๒ แต่กัลปนี้ เราได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิราชมีนามว่าสยัมปกะ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มี พลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนา เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระปัญจังคุลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ปัญจังคุลิยเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุปาริจริยเถราปทาน ๒. กณเวรปุปผิยเถราปทาน ๓. ขัชชทายกเถราปทาน ๔. เทสปูชกเถราปทาน ๕. กณิการฉทนิยเถราปทาน ๖. สัปปิทายกเถราปทาน ๗. ยุธิกปุปผิยเถราปทาน ๘. ทุสสทายกเถราปทาน ๙. สมาทปกเถราปทาน ๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทานมีคาถา ๕๔ คาถา ฉะนี้แล. จบ สุปาริจริยวรรคที่ ๑๗ -----------------------------------------------------