๒. ตัมพปุปผิยเถราปทาน

ข้าพเจ้าเป็นผู้ขวนขวายในการงานของบุคคลอื่น ได้ทำความผิดไว้แล้ว ประสบภัยเวร จึงวิ่งหนีไปตามราวป่า

ข้าพเจ้าได้เห็นต้นไม้มีดอกเป็นพวง บานสะพรั่งที่ธรรมชาติสร้างไว้ จึงถือดอกแดงๆ ไปเกลี่ยลงที่ต้นโพธิ์

ข้าพเจ้าได้กวาดต้นแคฝอย ซึ่งเป็นต้นไม้เป็นที่ตรัสรู้ที่ประเสริฐนั้นแล้ว เข้าไปนั่งขัดสมาธิที่โคนต้นโพธิ์

ชนทั้งหลายแสวงหาทางไปอยู่ ได้มายังสำนักของข้าพเจ้า และข้าพเจ้าเห็นชนเหล่านั้น ณ ที่นั้นแล้ว ระลึกถึงต้นโพธิ์ที่ประเสริฐ

ข้าพเจ้ามีจิตผ่องใส ไหว้ต้นโพธิ์แล้ว ตกลงไปในเหวที่น่ากลัว ลึกหลายชั่วลำตาล

ในกัปที่ ๓ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าสุสัญญตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระตัมพปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ตัมพปุปผิยเถราปทานที่ ๒ จบ

|๑๕๔.๗| ปรกมฺมายเน ยุตฺโต อปราธํ อกาสหํ วนนฺตํ อติธาวิสฺสํ ภยเวรสมปฺปิโต ฯ |๑๕๔.๘| ปุปฺผิตํ ปาทปํ ทิสฺวา ปิณฺฑิพนฺธํ สุนิมฺมิตํ ตมฺพปุปฺผํ คเหตฺวาน โพธิยํ โอกิรึ อหํ ฯ |๑๕๔.๙| สมฺมชฺชิตฺวาน ตํ โพธึ ปาฏลึ ปาทปุตฺตมํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวาน โพธิมูลํ อุปาวิสึ ฯ |๑๕๔.๑๐| คตมคฺคํ คเวสนฺตา อาคญฺฉุํ มม สนฺติกํ เต จ ทิสฺวานหํ ตตฺถ อาวชฺชึ โพธิมุตฺตมํ ฯ |๑๕๔.๑๑| วนฺทิตฺวา จ อหํ โพธึ วิปฺปสนฺเนน เจตสา อเนกตาเล ปปตึ คิริทุคฺเค ภยานเก ฯ |๑๕๔.๑๒| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โพธิปูชายิทํ ผลํ ฯ |๑๕๔.๑๓| อิโต จ ตติเย กปฺเป ราชา สมฺมสิโต อหุ สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๑๕๔.๑๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตมฺพปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ตมฺพปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราเป็นผู้ประกอบในการทำกรรมของบุคคลอื่น ได้ทำความผิดเพียบพร้อม ด้วยภัยและเวร จึงวิ่งหนีไปตามชายป่า ได้เห็นต้นไม้มีดอกเป็นกลุ่มก้อน บานสะพรั่ง จึงถือเอาดอกมันแดงไปเกลี่ยลงที่โพธิฤกษ์ ได้กวาดไม้แค ฝอย อันเป็นไม้โพธิ์อันอุดมนั้นแล้ว เข้าไปนั่งคู้บัลลังก์ (ขัดสมาธิ) ที่ โคนโพธิ์ ชนทั้งหลายแสวงหาทางไปอยู่ ได้มาสู่ที่ใกล้เรา และเราเห็นชน เหล่านั้น ณ ที่นั้นแล้ว คำนึงถึงโพธิพฤกษ์อันอุดมและเรามีใจผ่องใส ไหว้โพธิพฤกษ์แล้ว ตกลงในเหวที่น่ากลัวอันลึกหลายชั่วลำตาล ในกัลป ที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาโพธิพฤกษ์ด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาโพธิพฤกษ์ และในกัลปที่ ๓ แต่ กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิราช ทรงพระนามว่าสัมมสิตะ ทรงสมบูรณ์ ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระตัมพปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ตัมพปุปผิยเถราปทาน.