๗. วัตถทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๗. สกจิตตนิยวรรค] ๗. วัตถทายกเถราปทาน ๗. วัตถทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระวัตถทายกเถระ (พระวัตถทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นพญาครุฑชาติปักษี มีปีกงาม ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส เสด็จไปยังภูเขาคันธมาทน์
ข้าพเจ้าละเพศครุฑแล้ว แปลงร่างเป็นมาณพ ถวายผ้าผืนหนึ่งแด่พระพุทธเจ้า ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่
พระพุทธเจ้าผู้ศาสดาทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของโลก ทรงรับผ้าผืนนั้นแล้ว ประทับยืนอยู่ในอากาศ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า
ด้วยการถวายผ้านี้และด้วยการตั้งจิตไว้มั่น ผู้นี้ละกำเนิดครุฑแล้ว จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลก
ส่วนพระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ทรงสรรเสริญการถวายผ้าเป็นทานแล้ว บ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศเหนือ
ในภพที่ข้าพเจ้าเกิด ข้าพเจ้ามีผ้าสมบูรณ์ ผ้าเป็นหลังคาอยู่ในอากาศ นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า
ในกัปที่ ๓๖ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ชาติ พระนามว่าอรุณสะ มีพลานุภาพมาก เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๒๐๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๗. สกจิตตนิยวรรค] ๘. อัมพทายกเถราปทาน
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระวัตถทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้วัตถทายกเถราปทานที่ ๗ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
สตฺตมํ วตฺถทายกตฺเถราปทานํ (๖๗)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ วัตถทายกเถราปทานที่ ๗ (๖๗) ว่าด้วยผลแห่งการถวายผ้าผืนหนึ่ง
|๖๙.๔๕| ปกฺขิชาโต ตทา อาสึ สุปณฺโณ ครุฬาธิโป อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ คจฺฉนฺตํ คนฺธมาทนํ ฯ |๖๙.๔๖| ชหิตฺวา ครุฬวณฺณํ มาณวตฺตํ อราธยึ เอกวตฺถํ มยา ทินฺนํ ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน ฯ |๖๙.๔๗| ตญฺจ ทุสฺสํ ปฏิคฺคยฺห พุทฺโธ โลกคฺคนายโก อนฺตลิกฺเข ฐิโต สตฺถา อิมา คาถา อภาสถ ฯ |๖๙.๔๘| อิมินา วตฺถทาเนน จิตฺตสฺส ปณิธีหิ จ ปหาย ครุฬโยนึ เทวโลเก รมิสฺสติ ฯ |๖๙.๔๙| อตฺถทสฺสี ตุ ภควา โลกเชฏฺโฐ นราสโภ วตฺถทานํ ปสํสิตฺวา ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข ฯ |๖๙.๕๐| ภเว นิพฺพตฺตมานมฺหิ โหนฺติ เม วตฺถสมฺปทา อากาเส ฉทนํ โหติ วตฺถทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๖๙.๕๑| อรุณสา สตฺต ชนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฉตฺตึสติมฺหิ อาสึสุ กปฺปมฺหิ มนุชาธิปา ฯ |๖๙.๕๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วตฺถทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ วตฺถทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ในกาลนั้นเราเกิดเป็นพระยาครุฑสุบรรณ เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศ- จากธุลี เสด็จไปสู่ภูเขาคันธมาทน์ เราละเพศนกครุฑแล้วแปลงเป็นมาณพ เราถวายผ้าผืนหนึ่งแด่พระพุทธเจ้าผู้คงที่ พระพุทธเจ้าผู้ศาสดาอัครนายก ของโลกทรงรับผ้าผืนนั้นแล้ว ประทับยืนอยู่ในอากาศ ได้ตรัสพระคาถานี้ว่า ด้วยการถวายผ้านี้และด้วยการตั้งจิตไว้ (ดี) ผู้นี้ละกำเนิดนกครุฑแล้ว จัก รื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ก็พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี เชษฐบุรุษ ของโลก ผู้นราสภ ทรงสรรเสริญการถวายผ้าเป็นทานแล้ว บ่ายพระพักตร์ ทางทิศอุดรเสด็จไป ในภพที่เราเกิด เรามีผ้าสมบูรณ์ ผ้าเป็นหลังคา บังร่มอยู่ในอากาศ นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า ในกัลปที่ ๓๖ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ มีพระนามว่าอรุณสะ มีพลมาก เป็น ใหญ่กว่ามนุษย์ คุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระวัตถทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ วัตถทายกเถราปทาน.