๑. พันธุชีวกเถราปทาน

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ปราศจากมลทิน บริสุทธิ์ ผ่องใส ไม่ขุ่นมัวดังดวงจันทร์ สิ้นความเพลิดเพลินในภพแล้ว ทรงข้ามตัณหาที่ซ่านไปในโลกได้แล้ว

ทรงช่วยหมู่ชนให้สงบเย็น ทรงข้ามเองแล้ว พาหมู่ชนให้ข้าม ทรงเป็นพระมุนี เข้าฌานอยู่ในป่า เป็นผู้ มีจิตมีอารมณ์เดียว มีพระหฤทัยตั้งมั่นด้วยดี

ข้าพเจ้าใช้ด้ายร้อยดอกชบาแล้วบูชา พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี พระองค์นั้น ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก

ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระพันธุชีวกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้พันธุชีวกเถราปทานที่ ๑ จบ

|๑๕๓.๑| จนฺทํว วิมลํ สุทฺธํ วิปฺปสนฺนมนาวิลํ นนฺทิภวปริกฺขีณํ ติณฺณํ โลเก วิสตฺติกํ ฯ |๑๕๓.๒| นิพฺพาปยนฺตํ ชนตํ ติณฺณํ ตารยตํ มุนึ วนสฺมึ ฌายมานนฺตํ เอกคฺคํ สุสมาหิตํ ฯ |๑๕๓.๓| พนฺธุชีวกปุปฺผานิ ลคฺคิตฺวา สุตฺตเก อหํ พุทฺธสฺส อภิโรเปสึ สิขิโน โลกพนฺธุโน ฯ |๑๕๓.๔| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๑๕๓.๕| อิโต สตฺตมเก กปฺเป มนุชินฺโท มหายโส สมนฺตจกฺขุ นามาสึ จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๑๕๓.๖| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พนฺธุชีวโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ พนฺธุชีวกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้เห็นพระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิขี ผู้ปราศจากมลทินบริสุทธิ์ผ่องใส ไม่ขุ่นมัวดังพระจันทร์ มีความเพลิดเพลินและภพสิ้นแล้ว ทรงข้ามตัณหา ในโลกแล้ว ผู้ยังหมู่ชนให้ดับ ทรงข้ามเองแล้วยังหมู่ชนให้ข้าม เป็นมุนี เพ่งฌานอยู่ในป่า มีจิตเป็นอารมณ์เดียวตั้งมั่นด้วยดี เราร้อยดอกชบา หลายดอกไว้ในเส้นด้ายแล้ว บูชาพระพุทธเจ้าพระนามว่า สิขีผู้เป็นเผ่า พันธุ์ของโลก ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมในกาลนั้น ด้วยกรรม นั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๗ แต่กัลปนี้ เรา ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ พระนามว่าสมันตจักษุ เป็นจอมมนุษย์ มีบริวาร มาก มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระพันธุชีวกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ พันธุชีวกเถราปทาน.