๙. เวรัมภสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๕๕๕สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ฯเปฯ อธิคมาย ฯ
๕๕๖อุปริ ภิกฺขเว อากาเส เวรมฺภา นาม วาตา วายนฺติ ตตฺถ โย ปกฺขี คจฺฉติ ตเมนํ เวรมฺภา วาตา ขิปนฺติ ตสฺส เวรมฺภวาตุกฺขิตฺตสฺส อญฺเญเนว ปาทา คจฺฉนฺติ อญฺเญน ปกฺขา คจฺฉนฺติ อญฺเญน สีสํ คจฺฉติ อญฺเญน กาโย คจฺฉติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ภิกฺขุ ลาภสกฺการสิโลเกน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสติ อรกฺขิเตเนว กาเยน อรกฺขิตาย วาจาย อรกฺขิเตน จิตฺเตน อนุปฏฺฐิตาย สติยา อสํวุเตหิ อินฺทฺริเยหิ โส ตตฺถ ปสฺสติ มาตุคามํ ทุนฺนิวตฺถํ วา ทุปฺปารุตํ วา ตสฺส มาตุคามํ ทิสฺวาน ทุนฺนิวตฺถํ วา ทุปฺปารุตํ วา ราโค จิตฺตํ อนุทฺธํเสติ โส ราคานุทฺธํเสน จิตฺเตน สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตติ ตสฺส อญฺเญ จีวรํ หรนฺติ อญฺเญ ปตฺตํ หรนฺติ อญฺเญ นิสีทนํ หรนฺติ อญฺเญ สูจิฆรํ หรนฺติ เวรมฺภวาตุกฺขิตฺตสฺเสว สกุณสฺส ฯ เอวํ ทารุโณ โข ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ฯเปฯ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ นวมํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙. เวรัมภสูตร ว่าด้วยภิกษุติดลาภสักการะและความสรรเสริญเปรียบเหมือน นกถูกลมบ้าหมูพัด
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ... “ภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญเป็นสิ่งทารุณ ฯลฯ ต่อการบรรลุธรรม ลมบ้าหมูพัดอยู่บนอากาศ ซัดนกที่กำลังบินอยู่ในอากาศ เมื่อมันถูกลม บ้าหมูซัด เท้าไปทางหนึ่ง ปีกไปทางหนึ่ง ศีรษะไปทางหนึ่ง ตัวไปทางหนึ่ง ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ก็เหมือนกัน ถูกลาภสักการะและความสรรเสริญครอบงำย่ำยีจิต เวลาเช้า ครองอันตรวาสกถือบาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านหรือนิคมไม่รักษากายวาจาจิต ไม่ตั้งสติให้มั่นคง ไม่สำรวมอินทรีย์ เธอเห็นมาตุคามนุ่งห่มไม่เรียบร้อยในที่นั้น ราคะก็รบกวนจิตของเธอเพราะเห็นมาตุคามนุ่งห่มไม่เรียบร้อยเธอถูกราคะรบกวนจิต จึงบอกคืนสิกขากลับมาเป็นคฤหัสถ์ ภิกษุพวกหนึ่งนำจีวรของเธอไป พวกหนึ่งนำบาตรไป พวกหนึ่งนำผ้านิสีทนะ ไป พวกหนึ่งนำกล่องเข็มไปเปรียบเหมือนนกถูกลมบ้าหมูซัดไปฉะนั้น ภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญเป็นสิ่งทารุณ ฯลฯ อย่างนี้เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้” เวรัมภสูตรที่ ๙ จบ @เชิงอรรถ : @ นิสีทนะ ในที่นี้หมายถึงผ้าปูนั่งสำหรับภิกษุ (พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) :@พจนานุกรมฉบับประมวลศัพท์, ๒๕๓๓ หน้า ๑๓๐)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๖ หน้า : ๒๗๑}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาเวรัมภสูตรที่ ๙
พึงทราบวินิจฉัยในเวรัมภสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้.
บทว่า เวรมฺภวาตา ได้แก่ ลมใหญ่มีชื่ออย่างนี้.
ถามว่า ก็ลมเหล่านั้นพัดในที่เช่นไร.
ตอบว่า บุคคลยืนอยู่ในที่ใด เกาะทั้ง ๔ ปรากฏเป็นเพียงใบบัว.
บทว่า โย ปกฺขี คจฺฉติ ความว่า เมื่อฝนตกใหม่ นกแอ่นลมร้องไปในที่นั้น นั่นท่านหมายถึงข้อนั้น จึงกล่าว.
ในบทเป็นต้นว่า อรกฺขิเตเนว กาเยน ความว่า แกว่งมือและเท้าเล่นหรือเอียงคอ ชื่อว่าไม่รักษากาย. พูดคำหยาบหลายๆ อย่าง ชื่อว่าไม่รักษาวาจา. ผู้ตรึกกามวิตกเป็นต้น ชื่อว่าไม่รักษาจิต.
บทว่า อนุปฏฺฐิตาย สติยา ได้แก่ ไม่ดำรงกายคตาสติไว้.
จบอรรถกถาเวรัมภสูตรที่ ๙ -----------------------------------------------------