๑. กูปนิมุคคสูตร

เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ อิธาหํ อาวุโส คิชฺฌกูฏา ปพฺพตา โอโรหนฺโต อทฺทสํ ปุริสํ คูถกูเป สีสกา นิมุคฺคํ ฯ เอโส ภิกฺขเว สตฺโต อิมสฺมิญฺเญว ราชคเห ปารทาริโก อโหสิ ฯ ปฐมํ ฯ [เอวํ เปยฺยาโล กาตพฺโพ]

ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้- สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน กลันทกนิวาป-*สถาน เขตพระนครราชคฤห์ ฯลฯ ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่า เมื่อผมลงจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นบุรุษจมอยู่ในหลุมคูถจนมิดศีรษะ ฯลฯ ดูกรภิกษุทั้งหลาย สัตว์นี้ได้เป็นคนทำชู้กับภรรยาของผู้อื่น อยู่ในพระนครราชคฤห์นี้เอง ฯลฯ ฯ จบสูตรที่ ๑ [พึงทำเปยยาลอย่างนั้น]

ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้เหยื่อกระแตเขตกรุงราชคฤห์ “ท่าน เมื่อกระผมลงจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นเปรตจมหลุมคูถจนท่วมศีรษะเพศชาย ฯลฯ ภิกษุทั้งหลาย เปรตนั้นเคยเป็นชู้กับภรรยาของผู้อื่นในกรุงราชคฤห์” ฯลฯ สสีสกสูตรที่ ๑ จบ ๒. คูถขาทสูตร ว่าด้วยเปรตกินคูถเพศชาย

วรรคที่ ๒ สูตรที่ ๑ เรื่องชายทำชู้กับภรรยาของผู้อื่น มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

สัตว์นั้นถูกต้องผัสสะหญิงมีสามี ซึ่งคนอื่นรักษาคุ้มครอง มีจิตยินดีด้วยสุขแต่อุจจาระและสุขแต่กาม เพราะเขามีส่วนเสมอกับกรรม จึงสัมผัสคูถ บังเกิดในหลุมคูถนั้นเพื่อเสวยทุกข์.

จบอรรถกถากูปนิมุคคสูตรที่ ๑ -----------------------------------------------------