ปริยุฏฐาน จิตตวิปปยุตตันติกถา

ปริยุฏฺฐานํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ รูปํ นิพฺพานํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพายตนนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ ปริยุฏฺฐานํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ นตฺถิ สราคํ จิตฺตํ สโทสํ จิตฺตํ สโมหํ จิตฺตํ ฯเปฯ อกุสลํ จิตฺตํ สงฺกิลิฏฺฐํ จิตฺตนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ อตฺถิ สราคํ จิตฺตํ สโทสํ จิตฺตํ สโมหํ จิตฺตํ ฯเปฯ อกุสลํ จิตฺตํ สงฺกิลิฏฺฐํ จิตฺตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อตฺถิ สราคํ จิตฺตํ สโทสํ จิตฺตํ สโมหํ จิตฺตํ ฯเปฯ อกุสลํ จิตฺตํ สงฺกิลิฏฺฐํ จิตฺตํ โน วต เร วตฺตพฺเพ ปริยุฏฺฐานํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติ ฯ ปริยุฏฺฐานํ จิตฺตวิปฺปยุตฺตนฺติกถา ฯ ----------

สกวาที ปริยุฏฐานวิปปยุตจากจิต หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. เป็นรูป เป็นนิพพาน เป็นจักขายตนะ ฯลฯ เป็นโผฏฐัพพายตนะ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ปริยุฏฐาน วิปปยุตจากจิต หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. จิตมีราคะ จิตมีโทสะ จิตมีโมหะ ฯลฯ จิตเป็นอกุศล จิตเศร้าหมองไม่มี หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. จิตมีราคะ จิตมีโทสะ จิตมีโมหะ ฯลฯ จิตเป็นอกุศล จิตเศร้าหมองมีอยู่ มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า จิตมีราคะ จิตมีโทสะ จิตมีโมหะ ฯลฯ จิตเป็นอกุศล จิตเศร้าหมอง มีอยู่ ก็ต้องไม่กล่าวว่า ปริยุฏฐานวิปปยุตจากจิต ดังนี้ ปริยุฏฐาน จิตตวิปปยุตตันติกถา จบ -----------------------------------------------------

บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องปริยุฏฐานกิเลสไม่ประกอบจิต.

ชนเหล่าใดมีความเห็นผิดดุจลัทธินิกายอันธกะทั้งหลายว่า กิเลสทั้งหลายมีราคะเป็นต้นย่อมเกิดขึ้น แม้มนสิการโดยความเป็นของไม่เที่ยงดังคำที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภารทวาชะผู้เจริญในกาลบางคราวแล บุคคลย่อมมนสิการโดยความเป็นของสวยงามด้วยคิดว่า เราจักมนสิการโดยความเป็นของไม่งาม ดังนี้เหตุใด เพราะเหตุนั้น ปริยุฏฐานกิเลสจึงไม่ประกอบกับจิต ดังนี้ คำถามของสกวาทีหมายถึงชนเหล่านั้น คำตอบรับรองเป็นของปรวาที.

คำที่เหลือในที่นี้ มีอรรถตื้นทั้งนั้นเพราะมีนัยดังที่กล่าวมาแล้วในหนหลังนั่นแล.

อรรถกถาปริยุฏฐานังจิตตวิปปยุตตันติกถา จบ. -----------------------------------------------------