๗. สรสูตร

กุโต สรา นิวตฺตนฺติ กตฺถ วฏฺฏํ น วตฺตติ กตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌตีติ ฯ

ท. สงสารทั้งหลายย่อมกลับแต่ที่ไหน วัฏฏะย่อมไม่เป็น ไปในที่ไหน นามก็ดี รูปก็ดี ย่อมดับหมดในที่ไหน ฯ

ยตฺถ อาโป จ ปฐวี เตโช วาโย น คาธติ อโต สรา นิวตฺตนฺติ เอตฺถ วฏฺฏํ น วตฺตติ เอตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌตีติ ฯ

ภ. น้ำ ดิน ไฟ ลม ย่อมไม่ตั้งอยู่ในที่ใด สงสาร ทั้งหลายย่อมกลับแต่ที่นี้ วัฏฏะย่อมไม่เป็นไปในที่นี้ นามก็ดี รูปก็ดี ย่อมดับหมดในที่นี้ ฯ

เทวดาทูลถามว่า ความแล่นไปจะหยุดที่ไหน วัฏฏะไม่หมุนวนที่ไหน นามและรูปดับไม่เหลือที่ไหน พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม ตั้งอยู่ไม่ได้ที่ใด ความแล่นไปย่อมหยุดที่นี้ วัฏฏะไม่หมุนวนที่นี้ นามและรูปดับไม่เหลือที่นี้สรสูตรที่ ๗ จบ

พึงทราบวินิจฉัยในสรสูตรที่ ๗ ต่อไป :-

บทว่า กุโต สรา นิวตฺตนฺติ ได้แก่ ความท่องเที่ยวไปในสงสารนี้ ย่อมสิ้นสุดลงแต่ที่ไหน. อธิบายว่า เทวดาย่อมทูลถามว่า สงสารทั้งหลายอาศัยอะไรจึงไม่เป็นไป ดังนี้.

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ดินน้ำไฟลม ย่อมไม่ตั้งอยู่ในที่ใด

สงสารทั้งหลายย่อมสิ้นสุดลงแต่ที่นี้

วัฏฏะย่อมไม่เป็นไปในที่นี้ นามก็ดี

รูปก็ดี ย่อมดับหมดในที่นี้.

บทว่า น คาธติ แปลว่า ไม่ตั้งอยู่.

บทว่า อโต แปลว่า แต่ที่นี้ คือแต่พระนิพพาน.

คำที่เหลือง่ายทั้งสิ้นดังนี้แล.

จบอรรถกถาสรสูตรที่ ๗ -----------------------------------------------------