๕. สรภังคเถรคาถา

เราได้ใช้มือหักต้นแขม ทำกระท่อมอยู่อาศัย เพราะเหตุนั้น เราจึงได้มีชื่อโดยสมมติว่าสรภังคะ

วันนี้ เราไม่สมควรใช้มือทั้งสองหักต้นแขมอีก เพราะพระสมณโคดมผู้เรืองยศ ทรงบัญญัติสิกขาบททั้งหลายสำหรับพวกเราแล้ว

เมื่อก่อน เราผู้ชื่อว่าสรภังคะไม่เคยได้เห็นโรค ครบบริบูรณ์ โรคนี้นั้นเราผู้ทำตามพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพได้เห็นแล้ว

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่า วิปัสสี สิขี เวสสภู กกุสันธะ โกนาคมนะ และกัสสปะ ได้ทรงดำเนินไปโดยทางใดแล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าโคดมก็ทรงดำเนินโดยทางนั้น

พระพุทธเจ้าทั้ง ๗ พระองค์ปราศจากตัณหา ไม่ทรงยึดมั่น หยั่งถึงความดับ เสด็จอุบัติโดยธรรมกาย ผู้คงที่ ได้ทรงแสดงธรรมนี้ คือ

|๓๖๕.๔๘๗| ๕ สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตฺวา กตฺวาน กุฏิมจฺฉิสํ เตน เม สรภงฺโคติ นามํ สมฺมติยา อหุ ฯ |๓๖๕.๔๘๘| น มยฺหํ กปฺปเต อชฺช สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตุํ สิกฺขาปทา โน ปญฺญตฺตา โคตเมน ยสสฺสินา ฯ |๓๖๕.๔๘๙| สกลํ สมตฺตํ โรคํ สรภงฺโค นาทฺทสํ ปุพฺเพ โสยํ โรโค ทิฏฺโฐ วจนกเรนาติเทวสฺส ฯ |๓๖๕.๔๙๐| เยเนว มคฺเคน คโต วิปสฺสี เยเนว มคฺเคน สิขี จ เวสฺสภู กกุสนฺธโกนาคมโน จ กสฺสโป เตนญฺชเสน อคมาสิ โคตโม ฯ |๓๖๕.๔๙๑| วีตตณฺหา อนาทานา สตฺต พุทฺธา ขโยคธา เยหยํ เทสิโต ธมฺโม ธมฺมภูเตหิ ตาทิหิ |๓๖๕.๔๙๒| จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อนุกมฺปาย ปาณินํ ทุกฺขํ สมุทโย มคฺโค นิโรโธ ทุกฺขสงฺขโย ฯ |๓๖๕.๔๙๓| ยสฺมึ นิวตฺตเต ทุกฺขํ สํสารสฺมึ อนนฺตกํ เภทา อิมสฺส กายสฺส ชิวิตสฺส จ สงฺขยา อญฺโญ ปุนพฺภโว นตฺถิ สุวิมุตฺโตมฺหิ สพฺพธีติ ฯ สรภงฺโค เถโร ฯ อุทฺทานํ สุนฺทรสมุทฺโท เถโร เถโร ลกุณฺฏภทฺทิโย ภทฺโท เถโร จ โสปาโก สรภงฺโค มหาอิสิ สตฺตเก ปญฺจกา เถรา คาถาโย ปญฺจตึสตีติ ฯ สตฺตกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ ---------------

เราหักแขมด้วยมือทั้งสองทำกระท่อมอยู่ เพราะฉะนั้น เราจึงมีชื่อ โดยสมมติว่า สรภังคะ วันนี้เราไม่ควรหักแขม ด้วยมือทั้ง สองอีก เพราะพระสมณโคดมผู้เรืองยศ ทรงบัญญัติสิกขาบทแก่ เราทั้งหลาย เมื่อก่อน เราผู้ชื่อว่าสรภังคะไม่เคยได้เห็นโรคคือ อุปาทานขันธ์ ๕ ครบบริบูรณ์ทั้งสิ้น โรคนั้น อันเราผู้ทำตามพระ ดำรัสของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นเทพเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ ได้เห็นแล้ว พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่า พระวิปัสสี พระสิขี พระ เวสสภู พระกกุสันโธ พระโกนาคม พระกัสสป ได้ เสด็จไปแล้วโดยทางใดแล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าโคดม ก็ได้เสด็จไปแล้ว โดยทางนั้น พระพุทธเจ้า ๗ พระองค์นี้ ทรงปราศจากตัณหา ไม่ทรงถือมั่น ทรงหยั่งถึงความสิ้นกิเลส เสด็จอุบัติแท้ โดยธรรมกาย ผู้คงที่ ทรงเอ็นดูอนุเคราะห์ สัตว์ทั้งหลาย ได้ทรงแสดงธรรม คือ อริยสัจ ๔ อันได้แก่ทุกข์ เหตุเกิดทุกข์ ความดับทุกข์ ทางเป็นที่สิ้นทุกข์ เป็นทาง ไม่เป็นไปแห่งทุกข์ อันไม่มีที่สุดในสงสาร เพราะกายนี้แตก และ เพราะความสิ้นชีวิตนี้ การเกิดในภพใหม่อย่างอื่นมิได้มี เราเป็น ผู้หลุดพ้นแล้วจากสรรพกิเลสและภพทั้งปวง. ----------------------------------------------------- พระเถระ ๕ องค์ ได้กล่าวคาถาองค์ละ ๗ คาถา รวมเป็น ๓๕ คาถาคือ ๑. พระสุนทรสมุททเถระ ๒. พระลกุณฏภัททิยเถระ ๓. พระภัททเถระ ๔. พระโสปากเถระ ๕. พระสรภังคเถระ. จบ สัตตกนิบาต. -----------------------------------------------------