๔. ทัททรชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๑. กาลิงควรรค ๕. สีลวีมังสชาดก (๓๐๕) ๔. ทัททรชาดก (๓๐๔) ว่าด้วยนาคทัททระ (นาคจูฬทัททระอดทนความดูหมิ่นไม่ได้ จึงพูดกับนาคผู้เป็นพี่ชายว่า)
เจ้าพี่ทัททระ วาจาอันหยาบคายในมนุษยโลกเหล่านี้ ทำให้หม่อมฉันเดือดร้อน พวกเด็กชาวบ้านไม่มีพิษนี้ ด่าหม่อมฉันผู้มีพิษร้ายว่า พวกสัตว์กินกบกินเขียด พวกสัตว์น้ำ (นาคมหาทัททรโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
บุคคลผู้ถูกขับไล่จากบ้านเมืองของตนไปอยู่ถิ่นอื่น พึงสร้างฉางใหญ่ไว้เก็บคำพูดที่หยาบคาย
สถานที่ใด ประชาชนไม่รู้จักสัตว์โดยชาติ หรือโดยวินัย สถานที่นั้น เขาเมื่ออยู่ในกลุ่มชนที่ไม่มีใครรู้จักเลย ไม่ควรมีมานะ
ผู้มีปัญญาแม้จะเปรียบด้วยไฟป่า เมื่ออยู่ยังต่างถิ่น ก็ควรอดทนถ้อยคำคุกคามแม้ของผู้เป็นทาสทัททรชาดกที่ ๔ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๔ ททฺทรชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๔. ทัททรชาดก ไม่ควรถือตัวในที่ที่เขาไม่รู้จัก
อิมานิ มํ ททฺทร ตาปยนฺติ วาจาทุรุตฺตานิ มนุสฺสโลเก มณฺฑูกภกฺขา อุทกนฺตเสวี อสีวิสํ มํ อวิสา สปนฺติ ฯ
ข้าแต่พี่ทัททระ ถ้อยคำด่าว่าอันหยาบคายในมนุษยโลกเหล่านี้ ย่อมทำ ให้ฉันเดือดร้อน พวกเด็กๆ ชาวบ้านผู้ไม่มีพิษฤทธิ์เดช ยังมาด่าว่าเรา ผู้เป็นอสรพิษร้ายได้ว่า เป็นสัตว์กินกบกินเขียด และว่า เป็นสัตว์น้ำ.
สกา รฏฺฐา ปพฺพาชิโต อญฺญํ ชนปทํ คโต มหนฺตํ โกฏฺฐํ กยิราถ ทุรุตฺตานํ นิเธตเว ฯ
บุคคลผู้ถูกขับไล่จากแว่นแคว้นของตน ไปอยู่ยังถิ่นอื่นแล้ว ควรสร้าง- ฉางใหญ่ไว้ สำหรับเก็บคำหยาบคายทั้งหลาย.
ยตฺถ โปสํ น ชานนฺติ ชาติยา วินเยน วา น ตตฺถ มานํ กยิราถ วสํ อญฺญาตเก ชเน ฯ
บุคคลอยู่ในสำนักคนผู้ไม่รู้จักชาติ และโคตรของตน ไม่พึงทำการถือตัว ในที่ที่ไม่มีใครรู้จักตน โดยชาติ หรือโดยวินัย.
วิเทสวาสํ วสโต ชาตเวทสเมนปิ ขมิตพฺพํ สปญฺเญน อปิ ทาสสฺส ตชฺชิตนฺติ ฯ ททฺทรชาตกํ จตุตฺถํ ฯ ---------
บุคคลผู้มีปัญญา แม้เปรียบเสมอด้วยไฟ เมื่อไปอยู่ต่างถิ่นไกล พึงอดทน แม้จะเป็นคำขู่ ตะคอกของทาสก็ตาม. จบ ทัททรชาดกที่ ๔.