๑๐. วิสัยหชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. วิสัยหชาดก (๓๔๐) ว่าด้วยวิสัยหเศรษฐี (ท้าวสักกะเสด็จมายืนอยู่ในอากาศ ได้ตรัสกับวิสัยหเศรษฐีโพธิสัตว์ว่า)
ท่านวิสัยหเศรษฐี เมื่อก่อนท่านได้ให้ทาน ก็เมื่อท่านให้ทานอยู่อย่างนั้น โภคะทั้งหลายของท่าน ก็สิ้นไปเป็นธรรมดา ตั้งแต่นี้ไป ถ้าท่านจะไม่พึงให้ทาน โภคะทั้งหลายของท่านผู้งดให้ทานก็จะพึงดำรงอยู่ (วิสัยหเศรษฐีโพธิสัตว์ได้ฟังแล้ว จึงกล่าวว่า)
ท้าวสหัสสเนตร พระอริยะทั้งหลายกล่าวอนารยธรรมว่า เป็นกิจที่อริยชนหรือแม้คนยากจนไม่ควรทำ ท่านจอมชน เราพึงสละศรัทธาเพราะเหตุแห่งการบริโภคทรัพย์ใด ขอทรัพย์นั้นอย่าพึงเกิดแก่เราเลย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๘๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๕. จูฬกุณาลวรรค ๑. กุณฑลิกชาดก (๓๔๑)
รถคันหนึ่งแล่นไปทางใด รถคันอื่นก็จะแล่นไปทางนั้น ท้าววาสวะ ธรรมเนียมที่ได้ประพฤติปฏิบัติมาแต่ก่อน ขอจงดำเนินต่อไปเถิด
ถ้ายังมียังเป็นอยู่ก็จะให้เรื่อยไป เมื่อไม่มีชีวิตจะให้อย่างไร ข้าพเจ้าแม้มีสภาพอย่างนี้ ก็ยังจะให้ ข้าพเจ้าจะไม่ลืมการให้เลยวิสัยหชาดกที่ ๑๐ จบ โกกิลวรรคที่ ๔ จบ รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. โกกิลชาดก ๒. รถลัฏฐิชาดก ๓. โคธชาดก ๔. ราโชวาทชาดก ๕. ชัมพุกชาดก ๖. พรหมฉัตตชาดก ๗. ปีฐชาดก ๘. ถุสชาดก ๙. พาเวรุชาดก ๑๐. วิสัยหชาดก
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐ วิสยฺหชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๑๐. วิสัยหชาดก ความยากจนไม่เป็นเหตุให้ทำชั่ว
อทาสิ ทานานิ ปุเร วิสยฺห ททโต จ เต ขยธมฺโม อโหสิ อิโต ปรญฺเจ น ทเทยฺย ทานํ ติฏฺเฐยฺยุํ เต สํยมนฺตสฺส โภคา ฯ
ดูกรพ่อวิสัยหะ แต่ก่อนท่านได้ให้ทาน ก็เมื่อท่านให้อยู่อย่างนั้น ความ เสื่อมได้มีแก่ท่านแล้ว ต่อแต่นี้ไป ถ้าท่านจักไม่ให้ทาน เมื่อท่านไม่ให้ ทาน โภคะทั้งหลายก็คงกลับมีอยู่ตามเดิม.
อนริยมริเยน สหสฺสเนตฺต สุทุคฺคเตนาปิ อกิจฺจมาหุ มา โว ธนํ ตํ อหุ วา ชนินฺท ยํ โภคเหตุ วิชเหมุ สทฺธํ ฯ
ข้าแต่ท้าวสหัสสเนตร พระอริยะทั้งหลายท่านกล่าวถึงบาปกรรมว่า อันอารย ชนถึงจะเป็นคนยากจนเข็ญใจก็ไม่ควรทำ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมทวยเทพ ข้าพระบาทจะพึงเลิกศรัทธาเพราะเหตุการบริโภคทรัพย์อันใด ทรัพย์อัน- นั้น อย่าได้มีเลย.
เยน เอโก รโถ ยาติ ยาติ เตน ปโร รโถ โปราณํ นิหิตํ วตฺตํ วตฺตตญฺเญว วาสว ฯ
รถคันหนึ่งแล่นไปทางใด รถคันอื่นก็แล่นไปทางนั้น ข้าแต่ท้าววาสวะ วัตรที่ข้าพระบาทบำเพ็ญมาแล้วแต่ครั้งก่อน ขอจงเป็นไปเหมือนอย่างนั้น เถิด.
ยทิ เหสฺสติ ทสฺสาม อสนฺเต กึ ททามฺหเส เอวํ ภูตาปิ ทสฺสาม มา ทานํ ปมทามฺหเสติ ฯ วิสยฺหชาตกํ ทสมํ ฯ โกกิลวคฺโค จตุตฺโถ ฯ --------- ตสฺสุทฺทานํ อติเวลํ ปภาสติ ชินวโร วนมชฺเฌ รเถสภ ชิมฺหคโม อถ ชมฺพุ ติณาสนปีฐวรํ อถ ตณฺฑุลํ โมร วิสยฺห ทส ฯ ---------
ถ้ายังมียังเป็นอยู่ ข้าพระบาทก็จะให้ เมื่อไม่มีไม่เป็น จะให้ได้อย่างไร แม้ถึงจะเป็นอย่างนี้แล้วก็ตาม ก็จะต้องให้ เพราะข้าพระบาทจะลืมทาน เสียไม่ได้. จบ วิสัยหชาดกที่ ๑๐. จบ โกกิลวรรคที่ ๔. ----------------------------------------------------- รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. โกกาลิกชาดก ๒. รถลัฏฐิชาดก ๓. โคธชาดก ๔. ราโชวาทชาดก ๕. ชัมพุกชาดก ๖. พรหาฉัตตชาดก ๗. ปีฐชาดก ๘. ถุสชาดก ๙. พาเวรุชาดก ๑๐. วิสัยหชาดก. -----------------------------------------------------