๕. ชัมพุกชาดก

ชัมพุกะ ช้างนั้นมีร่างกายสูงใหญ่และมีงายาว เจ้าไม่ได้เกิดในตระกูลของราชสีห์ที่สามารถจับช้างได้ (ราชสีห์โพธิสัตว์ยืนอยู่บนยอดภูเขา เห็นสุนัขจิ้งจอกถึงความพินาศ จึงกล่าวว่า)

สัตว์ใดมิใช่ราชสีห์ ทำท่าทางเหมือนราชสีห์ สัตว์นั้นจะเป็นเหมือนสุนัขจิ้งจอกถูกช้างเหยียบแล้ว นอนทอดอาลัยอยู่บนแผ่นดิน

ผู้ใดไม่รู้กำลังกาย กำลังปัญญา และกำเนิดของบุคคลผู้มียศ ผู้สูงสุด มีร่างกายใหญ่และมั่นคง มีกำลังมาก ผู้นั้นก็เหมือนชัมพุกะที่ถูกช้างฆ่านอนตายอยู่

ส่วนผู้ใดในโลกนี้รู้กำลังกายและกำลังปัญญาในตน พิจารณาด้วยความรู้ที่ได้เล่าเรียนศึกษามา และด้วยคำสุภาษิต ประมาณตนแล้วจึงทำการงาน ผู้นั้นย่อมมีชัยอย่างไพบูลย์ ชัมพุกชาดกที่ ๕ จบ

พฺรหา ปวฑฺฒกาโย โส ทีฆทาโฐว ชมฺพุก น ตฺวํ ตมฺหิ กุเล ชาโต ยตฺถ คณฺหนฺติ กุญฺชรํ ฯ

ดูกรสุนัขจิ้งจอก ช้างนั้น ตัวใหญ่ ร่างกายสูง งาก็ยาว ตัวท่านไม่ได้เกิด ในตระกูลสัตว์ที่จะจับมันได้.

อสีโห สีหมาเนน โย อตฺตานํ วิกุพฺพติ กุตฺถุว คชมาสชฺช เสติ ภูมฺยา อนุตฺถุนํ ฯ

ผู้ใด มิใช่ราชสีห์ ยกตนเพราะสำคัญว่า เป็นราชสีห์ ผู้นั้น ย่อมเป็น เหมือนสุนัขจิ้งจอกถูกช้างเหยียบ นอนหายใจแขม่วๆ อยู่บนแผ่นดิน.

ยสสฺสิโน อุตฺตมปุคฺคลสฺส สญฺชาตขนฺธสฺส มหพฺพลสฺส อสเมกฺขิย กามพลูปปตฺตึ ส เสติ นาเคน หโตยํ ชมฺพุโก ฯ

ผู้ใด ไม่รู้จักกำลังกาย กำลังความคิด และชาติของผู้มียศ เป็นชนชั้นสูง มีข้อลำล่ำสันกำลังมาก ผู้นั้น ย่อมเป็นเหมือนสุนัขจิ้งจอกถูกช้างเหยียบ นอนตายอยู่นี้.

โย จีธ กมฺมํ กุรุเต ปมาย ถามพลํ อตฺตนิ สํวิทิตฺวา ชปฺเปน มนฺเตน สุภาสิเตน ปริกฺขวา โส วิปุลํ ชินาตีติ ฯ ชมฺพุกชาตกํ ปญฺจมํ ฯ ---------

ส่วนผู้ใด ใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำการงาน รู้จักกำลังกาย และกำลัง ความคิดของตน กำหนดด้วยคำพูดอันประกอบด้วยปัญญา เป็นวาจา สุภาษิต ผู้นั้น ย่อมมีชัยอย่างไพบูลย์. จบ ชัมพุกชาดกที่ ๕.