๖. ยุธัญชยชาดก

ขอเดชะพระมหาราช ข้าพระองค์ขอถวายบังคมพระองค์ ผู้ทรงเป็นจอมทัพ ซึ่งแวดล้อมไปด้วยมิตรและอำมาตย์ ข้าพระองค์จักบวช ขอพระองค์ผู้สมมติเทพ โปรดพระราชทานการบวชนั้นเถิด (พระราชาตรัสห้ามว่า)

ถ้าเจ้ายังมีความพร่องด้วยกามทั้งหลาย พ่อจะเพิ่มเติมให้แก่เจ้า พ่อจะห้ามคนที่เบียดเบียนเจ้า ลูกยุธัญชัยอย่าบวชเลย (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

พระราชบุตรทูลวิงวอนพระราชบิดา และพระราชบิดาก็ทรงวิงวอนพระราชบุตร ชาวนิคมก็ทูลวิงวอนว่า พ่อยุธัญชัยกุมาร อย่าผนวชเลย พ่อเอ๋ย (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

ข้าแต่ทูลกระหม่อมผู้ทรงเป็นจอมทัพ พระองค์โปรดอย่าทรงห้ามข้าพระองค์ผู้จะบวชเลย ขอข้าพระองค์อย่าได้ชื่อว่า เป็นผู้ประมาทเพราะกามทั้งหลาย อย่าตกอยู่ในอำนาจของชราเลย (พระมารดาตรัสว่า)

ลูกเอ๋ย แม่ขอร้องลูก ขอห้ามลูก แม่ต้องการเห็นลูกนานๆ ลูกยุธัญชัย อย่าบวชเลย (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

อายุของมนุษย์ทั้งหลายเหมือนน้ำค้างที่ยอดหญ้า พอพระอาทิตย์ขึ้นก็แห้งไป หม่อมแม่ พระองค์อย่าทรงห้ามหม่อมฉันเลย (พระโพธิสัตว์ทูลเชิญพระราชบิดามาแล้วกราบทูลว่า)

ขอเดชะพระองค์ผู้ทรงเป็นจอมทัพ ขอทรงให้ราชบุรุษรีบเชิญเสด็จพระราชมารดานี้ขึ้นพระราชยานเถิด ขอพระราชมารดาอย่าทรงทำอันตรายแก่ข้าพระองค์ ผู้กำลังจะข้ามทางกันดารเลย (พระเทวีทรงคร่ำครวญอยู่ว่า)

พระราชกุมารพระองค์ใดประเสริฐกว่าพระราชบุตรพันพระองค์ ยังทรงพระเยาว์ มีพระฉวีวรรณประดุจทองคำ พระราชกุมารพระองค์นี้นั้นยังทรงมีพระกำลังแข็งแรง ทรงนุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์ผนวชแล้ว (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

พระราชกุมารทั้ง ๒ พระองค์ คือ ยุธัญชัยกุมาร และยุธิฏฐิลกุมารทรงละพระราชมารดาและพระราชบิดา ตัดเครื่องข้องของมฤตยูผนวชแล้ว ยุธัญชัยชาดกที่ ๖ จบ

มิตฺตามจฺจปริพฺยุฬฺหํ อหํ วนฺเท รเถสภ ปพฺพชิสฺสามหํ ราช ตํ เทโว อนุมญฺญตุ ฯ

หม่อมฉันขอถวายบังคมพระองค์ ผู้เป็นจอมทัพมีมิตรและอำมาตย์แวด ล้อมแน่นขนัด ข้าแต่พระทูลกระหม่อม หม่อมฉันจักบวช ขอได้โปรด ทรงพระอนุญาตเถิด.

สเจ เต อูนํ กาเมหิ อหํ ปริปูรยามิ เต โย ตํ หึสติ วาเรมิ มา ปพฺพชฺช ยุธญฺชย ฯ

ถ้าเธอยังบกพร่องด้วยกามทั้งหลาย ฉันจะเพิ่มเติมให้เต็ม ผู้ใดเบียด เบียนเธอ ฉันจักห้ามปราม พ่อยุธัญชัยอย่าเพิ่งบวชเลย.

น มตฺถิ อูนํ กาเมหิ หึสนฺโต เม น วิชฺชติ ทีปญฺจ กตฺตุมิจฺฉามิ ยํ ชรา นาภิกีรติ ฯ

หม่อมฉันมิได้บกพร่องด้วยกามทั้งหลายเลย ไม่มีใครเบียดเบียนหม่อม ฉัน แต่หม่อมฉันปรารถนาจะทำที่พึ่ง ที่ชราครอบงำไม่ได้ พระเจ้าข้า.

ปุตฺโต วา ปิตรํ ยาเจ ปิตา วา ปุตฺตโมรสํ เนคโม ยาจเต ตาต มา ปพฺพชฺช ยุธญฺชย ฯ

พระโอรสกราบทูลวิงวอนพระราชบิดา พระราชบิดาหรือก็ทรงวิงวอน พระราชโอรส พ่อเอ๋ย ชาวนิคมพากันวิงวอนว่า ข้าแต่พระยุธัญชัย อย่าทรงผนวชเลย.

มา มํ ตาต นิวาเรสิ ปพฺพชนฺตํ รเถสภ มาหํ กาเมหิ สมฺมตฺโต ชราย วสมนฺวคู ฯ

ข้าแต่พระราชบิดาผู้เป็นจอมทัพ พระองค์อย่าทรงห้ามหม่อมฉันผู้จะ บวชเลย อย่าให้หม่อมฉันมัวเมาอยู่ด้วยกามทั้งหลาย เป็นไปตามอำนาจ ชราเลย พระเจ้าข้า.

อหํ ตํ ตาต ยาจามิ อหํ ปุตฺต นิวารเย จิรํ ตํ ทฏฺฐุมิจฺฉามิ มา ปพฺพชฺช ยุธญฺชย ฯ

ลูกเอ๋ย แม่ขอร้องเธอ แม่ขอห้ามเธอ แม่ปรารถนาจะเห็นเธอนานๆ อย่าบวชเสียเลยนะพ่อยุธัญชัย.

อุสฺสาโวว ติณคฺคมฺหิ สุริยสฺสุคฺคมนํ ปติ เอวมายุ มนุสฺสานํ มา มํ อมฺม นิวารเย ฯ

น้ำค้างบนยอดหญ้า พระอาทิตย์ขึ้นก็ตกไปฉันใด อายุของมนุษย์ทั้งหลาย ก็ฉันนั้น ขอทูลกระหม่อมแม่อย่าห้ามฉันเลย พระเจ้าข้า.

ตรมาโน อิมํ ยานํ อาโรเปตุ รเถสภ มา เม มาตา ตรนฺตสฺส อนฺตรายกรา อหุ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมเสนา ขอได้โปรดรีบตรัสให้พระมารดาเสด็จขึ้น สู่ยานนี้เสียเถิด พระมารดาอย่าได้ทรงทำอันตรายแก่หม่อมฉันผู้กำลัง รีบด่วนเสียเลย.

อภิธาวถ ภทฺทนฺเต สุญฺญํ เหสฺสติ รมฺมกํ ยุธญฺชโย อนุญฺญาโต สพฺพทตฺเตน ราชินา ฯ

ท่านทั้งหลายจงช่วยวิ่งเต้นด้วยเถิด ขอความเจริญจงมีแก่ท่านเถิด รัมม- นครจักเปล่าเปลี่ยวเสียแล้ว พ่อยุธัญชัยพระเจ้าสัพพทัตทรงอนุญาต แล้วละ.

โยหุ เสฏฺโฐ มนุสฺสานํ ยุวา กญฺจนสนฺนิโภ โสยํ กุมาโร ปพฺพชิโต กาสายวสโน พลี ฯ

เจ้าชายองค์ใดเป็นผู้ประเสริฐกว่ามนุษย์ทั้งหลาย ยังกำลังหนุ่มแน่น เปล่งปลั่งดังทองธรรมชาติ เจ้าชายองค์นั้นมีกำลังแข็งแรง มีผ้านุ่งห่ม ย้อมฝาดบวชแล้ว.

อุโภ กุมารา ปพฺพชิตา ยุธญฺชโย ยุธิฏฺฐิโล ปหาย มาตาปิตโร สงฺคํ เฉตฺวาน มจฺจุโนติ ฯ ยุธญฺชยชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ

เจ้าชายทั้งสององค์ คือยุธัญชัยกับยุธิฏฐิละทรงละทิ้งพระราชมารดาและ พระราชบิดาแล้ว ทางตัดเครื่องข้องแห่งมัจจุราช เสด็จออกผนวชแล้ว. จบ ยุธัญชยชาดกที่ ๖.