๕. มัยหกสกุณชาดก

นกมัยหกะ บินไปตามเนินเขาและซอกเขา จับที่ต้นเลียบซึ่งมีผลสุกแล้วร่ำร้องว่า ของกู ของกู

เมื่อมันบ่นเพ้ออยู่อย่างนี้ ฝูงนกที่บินรวมกันมา ก็พากันจิกกินผลเลียบแล้วก็บินจากไป มันก็ยังคงบ่นเพ้ออยู่นั่นเอง ฉันใด

คนบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน เก็บหอมรอมริบทรัพย์ไว้เป็นจำนวนมาก ตนเองก็ไม่ได้ใช้สอย บางส่วนก็ไม่ได้แบ่งให้หมู่ญาติเลย

เขามิได้ใช้สอยหรือบริโภคสมบัติอื่นๆ ที่ตนมีอยู่แม้สักคราวเดียว ไม่ว่าจะเป็นเครื่องนุ่งห่ม อาหาร มาลัย หรือเครื่องลูบไล้ก็ตาม อนึ่ง พวกญาติๆ เขาก็ไม่สงเคราะห์

ส่วนนักปราชญ์ได้โภคะทั้งหลายแล้วย่อมสงเคราะห์พวกญาติ เพราะการสงเคราะห์นั้นเขาย่อมได้รับเกียรติยศชื่อเสียง เขาจากโลกนี้ไปแล้วก็บันเทิงในสวรรค์ มัยหกสกุณชาดกที่ ๕ จบ

สกุโณ มยฺหโก นาม คิริสานุทรีจโร ปกฺกํ ปิปฺผลิมารุยฺห มยฺหํ มยฺหนฺติ กนฺทติ ฯ

นกชื่อว่ามัยหกะ เที่ยวไปตามไหล่เขาและซอกเขา บินไปสู่ต้นเลียบ อันมีผลสุก แล้วร้องว่า ของเราๆ.

ตสฺเสวํ วิลปนฺตสฺส ทิชสงฺฆา สมาคตา ภุตฺวาน ปิปฺผลึ ยนฺติ วิลปเตว โส ทิโช ฯ

เมื่อนกมัยหกะนั้น รำพันเพ้ออยู่อย่างนั้น ฝูงนกทั้งหลายก็พากันบินมา จิกกินผลเลียบแล้วพากันบินไปต้นอื่น ส่วนนกมัยหกะนั้น ก็ร้องเพ้ออยู่ นั่นเอง.

เอวเมว อิเธกจฺโจ สงฺฆริตฺวา พหุํ ธนํ เนวตฺตโน น ญาตีนํ ยโถธึ ปฏิปชฺชติ ฯ

บุคคลบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน รวบรวมทรัพย์ไว้มากมายแล้ว ตนเองก็ไม่ได้ใช้สอย ทั้งไม่แบ่งปันให้ญาติทั้งหลายตามส่วน.

น โส อจฺฉาทนํ ภตฺตํ น มาลํ น วิเลปนํ นานุโภติ สกึ กิญฺจิ น สงฺคณฺหาติ ญาตเก ฯ

บุคคลนั้น ไม่ใช้เป็นค่าเครื่องนุ่งห่ม อาหาร ดอกไม้ และเครื่องลูบไล้ อะไรๆ สักครั้งเดียวเลย ไม่สงเคราะห์ญาติทั้งหลาย.

ตสฺเสวํ วิลปนฺตสฺส มยฺหํ มยฺหนฺติ รกฺขโต ราชาโน อถวา โจรา ทายาทา เย จ อปฺปิยา ธนมาทาย คจฺฉนฺติ วิลปเตว โส นโร ฯ

เมื่อบุคคลนั้นเฝ้ารำพันอยู่อย่างนี้ว่า ของเราๆ พระราชา โจร หรือ ทายาทที่ไม่ชอบพอกันย่อมมาถือเอาทรัพย์ไป บุคคลนั้น ก็รำพันเพ้ออยู่ นั่นเอง.

ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก เตน โส กิตฺตึ ปปฺโปติ เปจฺจ สคฺเค ปโมทตีติ ฯ มยฺหกสกุณชาตกํ ปญฺจมํ ฯ ---------

นักปราชญ์อาศัยทรัพย์สมบัติแล้ว ย่อมสงเคราะห์ญาติ ย่อมได้เกียรติคุณ เพราะทรัพย์นั้น ละโลกนี้ไปแล้ว ย่อมบันเทิงอยู่ในสวรรค์. จบ มัยหสกุณชาดกที่ ๕.