๔. จูฬธนุคคหชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๔. จูฬธนุคคหชาดก (๓๗๔) ว่าด้วยจูฬธนุคคหบัณฑิต (ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวกับนายโจรว่า)
พราหมณ์ ท่านถือเอาห่อเครื่องประดับทั้งหมดข้ามฝั่งไปแล้ว จงรีบกลับมารับฉันข้ามไปจากฝั่งนี้โดยเร็ว ณ บัดนี้ (นายโจรได้ฟังดังนั้นยืนอยู่ที่ฝั่งโน้นกล่าวว่า)
นางผู้เจริญได้เปลี่ยนเอาเราผู้ไม่เคยเชยชิด กับชายผู้เคยเชยชิดกันมานาน นางผู้เจริญคงจะเปลี่ยนเอาชายอื่นผู้ไม่ใช่ขาประจำ กับเราผู้เป็นขาประจำแน่นอน เราจะไปจากที่นี้ให้ไกลแสนไกล (สุนัขจิ้งจอกได้ฟังดังนั้น จึงได้กล่าวว่า)
นี่ใครหัวเราะดังลั่นอยู่ที่พุ่มตะไคร่น้ำ ที่นี้ไม่มีการฟ้อนรำ ขับร้อง ปรบมือ ประโคมดนตรี นางผู้มีตะโพกอันผึ่งผาย งดงาม เหตุไรหนอ ในเวลาที่ควรร้องไห้ เจ้ากลับหัวเราะ (ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวว่า)
นี่สุนัขจิ้งจอกผู้ต่ำทราม โง่เขลา เจ้ามีปัญญาน้อย เสื่อมสิ้นทั้งปลาทั้งชิ้นเนื้อแล้วซบเซาอยู่เหมือนคนกำพร้า @เชิงอรรถ : @ คำว่า สูตร ในที่นี้ได้แก่ปริยัติ (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๒๗/๕๐๕)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๒๓}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๕. ปัญจกนิบาต] ๓. อัฑฒวรรค ๕. กโปตกชาดก (๓๗๕) (สุนัขจิ้งจอกกล่าวว่า)
โทษของผู้อื่นเห็นได้ง่าย ส่วนโทษของตนเห็นได้ยาก เจ้านั่นแหละเสื่อมสิ้นทั้งผัวทั้งชายชู้ ย่อมซบเซายิ่งกว่าเราเสียอีก (ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวว่า)
พญาเนื้อผู้ต่ำทราม เรื่องนี้จริงดังที่ท่านพูด เรานั้นไปจากที่นี้แล้ว จักอยู่ในอำนาจของผัวอย่างเดียว (ท้าวสักกเทวราชสดับคำของนางผู้ทุศีลไร้อาจาระ จึงตรัสว่า)
ผู้ใดลักถาดดินไปได้ ถึงถาดสำริดผู้นั้นก็ลักไปได้ บาปที่เจ้าได้กระทำแล้วนั่นแหละ เจ้าก็จักต้องกระทำมันอีก จูฬธนุคคหชาดกที่ ๔ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๔ จุลฺลธนุคฺคหชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๔. จุลลธนุคคหชาดก ว่าด้วยจุลลธนุคคหบัณฑิต
สพฺพํ ภณฺฑํ สมาทาย ปารํ ติณฺโณสิ พฺราหฺมณ ปจฺจาคจฺฉ ลหุํ ขิปฺปํ มมฺปิ ตาเรหิทานิ โภ ฯ
ข้าแต่พราหมณ์ ท่านถือเอาห่อเครื่องประดับทั้งหมดข้ามฝั่งไปแล้ว ขอ จงรีบกลับมานำเอาฉันข้ามไปบัดนี้.
อสนฺถุตํ มํ จิรสนฺถุเตน นิมินิ โภตี อธุวํ ธุเวน มยาปิ โภตี นิมิเนยฺย อญฺญํ อิโต อหํ ทูรตรํ คมิสฺสํ ฯ
แน่ะนางผู้เจริญ ท่านนับถือเราผู้อันท่านไม่เคยเชยชิด เสียกว่าสามีผู้ที่ เคยเชยชิดมานาน นับถือเราผู้ไม่ใช่ผัวเสียยิ่งกว่าผัว นางผู้เจริญจะ พึงนับถือผู้อื่นยิ่งกว่าเราอีก เราจักไปให้ไกลยิ่งกว่าที่นี้อีก.
กายํ เอฬคณิคุมฺเพ กโรติ อหุหาสิยํ นยิธ นจฺจํ วา คีตํ วา ตาลํ วา สุสมาหิตํ อนมฺหิกาเล สุสฺโสณิ กินฺนุ ชคฺฆสิ โสภเน ฯ
ใครที่มาทำการหัวเราะอยู่ในพุ่มตะไคร้น้ำ ในที่นี้ก็ไม่มีการฟ้อนรำ ขับร้อง หรือการดีดสีตีเป่า แน่ะนางงามผู้มีตะโพกอันผึ่งผาย ทำไมเจ้า จึงมาหัวเราะอยู่ในเวลาที่ควรร้องไห้?
สิคาล พาล ทุมฺเมธ อปฺปปญฺโญสิ ชมฺพุก ชินฺโน มจฺฉญฺจ เปสิญฺจ กปโณ วิย ฌายสิ ฯ
แน่ะสุนัขจิ้งจอกพาลผู้โง่เขลา ชาติชัมพุกะ เจ้าเป็นสัตว์มีปัญญาน้อย เสื่อมจากปลาและชิ้นเนื้อ ซบเซาอยู่ เหมือนคนกำพร้า.
สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ ชินฺนา ปติญฺจ ชารญฺจ มมฺปิ ตฺวญฺเญว ฌายสิ ฯ
โทษของผู้อื่นเห็นได้ง่าย ส่วนโทษของตนเห็นได้ยาก เจ้านั่นแหละ เสื่อมจากผัว และชายชู้แล้ว ซบเซาแม้กว่าเราเสียอีก.
เอวเมตํ มิคราช ยถา ภาสสิ ชมฺพุก สา นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา ภตฺตุ เหสฺสํ วสานุคา ฯ
แน่ะพระยาเนื้อชาติชัมพุกะ ท่านกล่าวอย่างใด ข้อนี้ก็เป็นอย่างนั้น ฉัน ไปจากที่นี้แล้ว จักเป็นหญิงอยู่ในอำนาจของผัว.
โย หเร มตฺติกํ ถาลํ กํสถาลมฺปิ โส หเร กตํเยว ตยา ปาปํ ปุนเปวํ กริสฺสสีติ ฯ จุลฺลธนุคฺคหชาตกํ จตุตฺถํ ฯ ---------
ผู้ใด นำภาชนะดินไป ถึงผู้นั้นจะพึงนำภาชนะสำริดไป บาปที่เจ้าทำไว้ แล้วนั่นแหละ เจ้าจะทำอย่างนั้นอีก. จบ จุลลธนุคคหชาดกที่ ๔.