๑๐. สุสันธีชาดก

กลิ่นดอกติมิระหอมตลบอบอวล คลื่นสมุทรกระทบฝั่งดังกึกก้อง พระนางสุสันธีประทับอยู่ไกลจากพระนครนี้มาก พระเจ้าตัมพะ กามทั้งหลายย่อมเสียดแทงข้าพระองค์ (พญาครุฑได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

ท่านข้ามสมุทรไปได้อย่างไร เห็นเกาะเสรุมะได้อย่างไร ท่านอัคคะ พระนางกับท่านพบกันได้อย่างไร (ลำดับนั้น คนธรรพ์ชื่ออัคคะได้กล่าวว่า)

เมื่อเรือพวกพ่อค้าผู้แสวงหาทรัพย์ออกไปจากท่าภรุกัจฉา ถูกปลามังกรตีแตก ข้าพเจ้าเกาะแผ่นกระดานลอยไป

พระนางสุสันธีมีดวงพระเนตรอ่อนโยน ทรงบำรุงข้าพระองค์ด้วยข้าว น้ำ ผ้า และที่นอนด้วยพระองค์เอง ข้าแต่พระเจ้าตัมพะ ขอพระองค์ทรงทราบอย่างนี้สุสันธีชาดกที่ ๑๐ จบ มณิกุณฑลวรรคที่ ๑ จบ รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. มณิกุณฑลชาดก ๒. สุชาตชาดก ๓. เวนสาขชาดก ๔. อุรคชาดก ๕. ฆฏชาดก ๖. การันทิยชาดก ๗. ลฏุกิกชาดก ๘. จูฬธัมมปาลชาดก ๙. สุวัณณมิคชาดก ๑๐. สุสันธีชาดก

วาติ คนฺโธ ติมิรานํ กุสมุทฺโทว โฆสวา ทูเร อิโต หิ สุสนฺธี ตมฺพ กามา ตุทนฺติ มํ ฯ

กลิ่นดอกไม้มิติระหอมฟุ้งไป น้ำทะเลคะนองใหญ่ พระนางสุสันธี อยู่ห่างไกลจากนครนี้ ข้าแต่พระเจ้าตัมพราช กามทั้งหลายเสียบแทงหัว ใจข้าพระบาทอยู่.

กถํ สมุทฺทมตริ กถํ อทฺทกฺขิ เสรุมํ กถํ ตสฺสา จ ตุยฺหญฺจ อหุ อคฺค สมาคโม ฯ

ท่านข้ามทะเลไปได้อย่างไร ท่านได้เห็นเกาะเสรุมได้อย่างไร ดูกรนาย อัคคะ ความสมาคมของนาง และท่าน ได้มีขึ้นอย่างไร?

ภรุกจฺฉา ปยาตานํ วาณิชานํ ธเนสินํ มงฺกเรหิ ภิทา นาวา ผลเกน มหณฺณวํ ฯ

เมื่อพวกพ่อค้าผู้แสวงหาทรัพย์ ออกไปจากท่าชื่อภรุกัจฉะ พวกมังกร ทำให้เรือแตกแล้ว เราได้ลอยไปกับแผ่นกระดาน.

สา มํ สเณฺหน มุทุนา นิจฺจํ จนฺทนคนฺธินี องฺเคน อุทฺธรี ภทฺทา มาตา ปุตฺตํว โอรสํ ฯ

พระนางสุสันธีมีกลิ่นพระกายหอมดุจแก่นจันทน์อยู่เป็นนิตย์ น่าดูน่าชม ทรงเห็นข้าพระบาทเข้าแล้ว ปลอบโยนด้วยวาจาอันอ่อนหวาน ได้ทรง อุ้มข้าพระบาทด้วยแขนทั้งสองเหมือนกับมารดา อุ้มบุตรผู้เกิดจากอก ฉะนั้น.

สา มํ อนฺเนน ปาเนน วตฺเถน สยเนน จ อตฺตนาปิ จ มนฺทกฺขี เอวํ ตมฺพ วิชานหีติ ฯ สุสนฺธีชาตกํ ทสมํ ฯ มณิกุณฺฑลวคฺโค ปฐโม ฯ --------- ตสฺสุทฺทานํ อถ ชินวโร หริตํ ติณโก ฯ อถ ภินฺนลิโว อุรโคว ฆโฏ ทริยา ปุน กุญฺชร ภูนหตา มิค ปุตฺตมสคฺควเรน ทส ฯ ---------

พระนางผู้มีพระเนตรอ่อนหวาน ทรงบำรุงบำเรอข้าพระบาทด้วยข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน และแม้ด้วยพระองค์ ข้าแต่พระเจ้าตัมพราช ขอพระ องค์โปรดทรงทราบอย่างนี้เถิด. จบ สุสันธีชาดกที่ ๑๐. จบ มณิกุณฑลวรรคที่ ๑. ----------------------------------------------------- รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. มณิกุณฑลชาดก ๒. สุชาตชาดก ๓. เวนสาขชาดก ๔. อุรคชาดก ๕. ธังกชาดก ๖. การันทิยชาดก ๗. ลฏุกิกชาดก ๘. จุลลธรรมปาลชาดก ๙. สุวรรณมิคชาดก ๑๐. สุสันธีชาดก.